صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه ملکی از قدیمالایام وقف بوده و لیکن اخیراً اثبات وقفیت نسبت به آن به عمل آمده و متصرف به تصور مالکیت عرصه، مبادرت به احداث اعیانی کرده و سپس ملک را به دیگری انتقال داده باشد، آیا متولی موقوفه خاص میتواند مطالبه پذیره ابتدایی و انتقالی نماید؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، اولاً؛ آیا قیمت به روز است یا زمان احداث و انتقال درصد پذیره چه مقدار میباشد؟ ثانیاً؛ قیمت عرصه با توجه به وقف بودن سنجیده میشود یا بدون وقف بودن؟
نظر هیئت عالی
1- متولی موقوفه حق تقاضای پذیره ابتدائی و انتقالی را دارد. 2- با توجه به ماده یک اصلاحی (1382/08/04) آییننامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و ... هیأت وزیران و تأکید به «قیمت عادله روز» طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری و یا دو نفر خبره محلی (به عنوان پذیره اهدائی) که نباید کمتر از 30% قیمت زمین باشد. بنابراین زمین با لحاظ «وقفیت» ارزیابی میشود.
نظر اکثریت
حق دریافت پذیره ابتدایی و انتقالی را حسب مورد از متصرفین موقوفه خواهد داشت و در خصوص زمان تعلق پذیره، اکثریت اعتقاد دارند که ارزیابی پذیره ابتدایی و انتقالی از تاریخ تنظیم سند اجاره (که تاریخ مراضات حاصله برای اجاره میباشد)، است و گروهی دیگر از همکاران قائل به نظریه اکثریت، اعتقاد دارند زمان ارزیابی پذیره با توجه به اینکه اجازه موقوفه جنبه کشفی دارد لذا قیمت پذیره براساس قیمت زمان احداث بنا لحاظ میشود و در خصوص قیمت پذیره انتقالی نیز باید ارزش زمان انتقال، توسط متصرف سابق به متصرف لاحق لحاظ شود. راجع به درصد پذیره نیز با توجه اینکه به اطلاق ماده 2 آییننامه نحوه و ترتیب وصول پذیره، توسط شورای نگهبان بر خلاف شرع تشخیص داده شده و توسط دیوان عدالت اداری اطلاق آن ابطال گردیده، لذا چنانکه واقف و متولی، معیار خاصی را جهت اخذ و یا عدم اخذ پذیره، قرار نداده باشند؛ بر اساس معیار مواد 1 و 2 آییننامه عمل میشود؛ یعنی در پذیره ابتدایی حداقل 30درصد و در پذیره انتقالی حداقل 15 درصد از بهای عادله عرصه بر مبنای اینکه وقف است ارزیابی میگردد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه آییننامه سال 1365 صرفاً نظر به اخذ پذیره نسبت به املاکی دارد که هنوز ساخته نشده است و مستاجر قصد ساخت آن را دارد لذا در مواردی که بدون اطلاع موقوفه، اعیان بر عرصه ساخته شده است و موقوفه درصدد تنظیم قرارداد اجاره با متصرف میباشد با عنایت به حقوق مکتسبه مستاجر، موقوفه حق اخذ پذیره اعم از ابتدایی و یا انتقالی را ندارد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 10 قانون مدنی