صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
الف دادخواستی بطرفیت ب به خواسته مطالبه مبلغ یک میلیارد تومان بابت قرض مطرح نموده و همزمان پذیرش اعسار از پرداخت هزینهی دادرسی را نیز تقاضا نموده است. دادگاه بدوی طی رسیدگی به خواسته اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، نامبرده را از پرداخت نصف هزینه دادرسی معاف و متعاقب تجدیدنظرخواهی بعمل آمده توسط هر دو طرف، رای بدوی عیناً در دادگاه تجدیدنظر تایید شده است. سپس دفتر دادگاه بدوی اخطار رفع نقص به خواهان جهت پرداخت نصف هزینه دادرسی بعمل آورده لکن خواهان در آخرین روز از مهلت رفع نقص طی لایحهای که از طریق سامانه خدمات الکترونیک قضایی ارسال نموده است خواستهی خود را به مبلغ پانصد میلیون تومان کاهش داده است و تقاضای کاهش مبلغ هزینهی دادرسی را متناسب با کاهش خواستهی بعمل آمده نموده است. دادگاه در فرض مذکور به چه نحوی باید عمل نماید؟
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال، نتیجه رسیدگی به ادعای اعسار مدعی، احراز ادعا به میزانی که اکنون خواسته خود را قرار داده است ملاک عمل میباشد و در نتیجه نیازی به صدور اخطار رفع نقص برای پرداخت هزینه دادرسی نبوده و رسیدگی به دعوی اصلی با حکم اعسار تداوم مییابد.
نظر اکثریت
در پاسخ به سوال فوق باید بررسی شود که در دعوای اعسار، خواهان نسبت به پرداخت چه مبلغ از هزینه دادرسی متمکن شناخته شده است؛ باتوجه به اینکه خواسته خواهان یک میلیارد تومان بوده که هزینهی دادرسی آن مطابق قانون 34/800/000 تومان است و خواهان از پرداخت نصف آن معادل 17/400/000 تومان معاف و از پرداخت نصف دیگر معادل 17/400/000 تومان متمکن شناخته شده است و در حال حاضر خواسته خود را به نصف کاهش داده است که در فرض کاهش خواسته مبلغ هزینه دادرسی 17/300/000 تومان میباشد که این مبلغ حتی کمتر از مبلغی است خواهان در دعوای اعسار نسبت به آن متمکن شناخته شده است؛ لذا، نتیجتاً باید اخطار رفع نقص جدید به خواهان جهت پرداخت کسری هزینه دادرسی جهت پرداخت مبلغ 17/300/000 تومان بعمل آید و معافیت خواهان از پرداخت نصف مبلغ اخیرالذکر با استناد به رای صادره در دعوای اعسار موضوعاً منتفی میباشد.
نظر اقلیت
عدم رفع نقص در مهلت قانونی محل ایراد است و به نظر قرار رد دفتری باید در شرایط سوال صادر شود اما در فرض پذیرش کاهش خواسته به میزان ۵۰۰ میلیون تومان، هزینه دادرسی به همین میزان بدون لحاظ اعسار باید اخذ شود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 513 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379