صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف با خانم ب ازدواج می کند، حاصل این ازدواج دو فرزند دختر است، پس از ده سال زندگی مشترک، خانم ب طلاق می گیرد و حضانت فرزندان صغیر توسط دادگاه به مادر سپرده می شود. پس از طلاق، آقای الف اقدام به تغییر جنسیت می نماید، اکنون خانم ب (مادر صغار) به دادسرا مراجعه و درخواست نصب قیم برای فرزندانش می نماید. دو سوال در این خصوص مطرح است: 1- باتوجه به تغییر جنسیت آقای الف ( از مذکر به مونث) آیا ولایت قهری وی از فرزندانش ساقط می شود یا خیر ؟ 2- با توجه به تغییر جنسیت آقای الف آیا می توان درخواست عزل ولی قهری را از دادگاه نمود یا خیر؟
نظر هیئت عالی
1-با تغییر جنسیت مرد به جنس مخالف ، ولایت وی بر صغار خود ساقط است و اگر جنس زن به مرد تغییر یابد ، ولایت قهری برای وی ثابت نمیشود . لذا در هر دو صورت ولایت بر صغار با جد پدری است و با فقدان پدربزرگ ، ولایت برای حاکم ( ولیفقیه ) است . 2- با تغییر جنسیت میتوان از طریق دادگاه درخواست عزل ولی قهری و نصب قیم نمود . بنابه مراتب مذکور ، نظریه اکثریت در فرض سؤال مورد تایید هیات عالی است .
نظر اکثریت
در این خصوص دو نظر وجود دارد امام خمینی (ره) در مسئله 6 کتاب تحریر الوسیله می فرماید اگر جنس مرد به مخالف تغییر پیدا کند ظاهر این است که ولایت وی بر صغیرهایش ساقط است و اگر جنس زن تغییر یابد برای او ولایت بر صغار ثابت نمی شود پس ولایت آنها برای جد پدری است و با فقدان او برای حاکم است با توجه به این موضوع و این که در ولی قهری هم جنسیت و هم شخصیت مهم است و این که با تغییر جنسیت احکام زن بر وی جاری می شود لذا ولایت کلا ساقط است و در پاسخ به قسمت دوم سوال : باید از طریق دادگاه درخواست عزل ولی قهری را نمود و برای صغار قیم منصوب گردد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1180 قانون مدنی | ماده 1181 قانون مدنی