صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
درصورتیکه متهم به قتل شبه عمدی پس از تفهیم اتهام با قرار تأمین وثیقه آزاد گردد و سپس در دادگاه کیفری یک، مشخص گردد که قتل، عمدی میباشد و متهم حاضر نشود و منتج به محکومیت وی گردد؛ درصورتیکه اولیاء دم مقتول مطالبه دیه نمایند، آیا پرداخت دیه (در صورت عدم دسترسی به متهم) مشمول ماده 435 قانون مجازات اسلامی میشود یا از وثیقه میبایست پرداخت گردد؟
نظر هیئت عالی
مستفاد از مواد 217 و 224 و 230 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 تعهد وثیقه گذار (غیر از متهم)، معرفی متهم (یا محکوم) در مواقع احضار به مرجع قضایی است و تغییر عنوان اتهام یا نوع محکومیت، تأثیری در تعهد وثیقه گذار ندارد؛ بنابراین در فرض پرسش، مطابق مقررات ماده 230 قانون فوقالذکر رفتار میگردد. بدیهی است در خصوص پرداخت دیه به اولیای دم با رعایت مقررات خاص ماده 435 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که دارای نصوص شرعی است، مطابق مقررات خاص مربوطه رفتار میگردد.
نظر اکثریت
دیه میبایست از وثیقه پرداخت گردد؛ زیرا وثیقهگذار ملتزم به حاضر نمودن متهم بوده و در صورت عدم حاضر نمودن متهم، دیه میبایست از وثیقه پرداخت شود و اصلاح قتل شبه عمد به قتل عمد، مانعی برای این امر نمیباشد که نتوان از وثیقه دیه را گرفت؛ زیرا قدر متیقن تعهد وثیقهگذار، جبران ضرر و زیان و یا دیه تا میزان پرداخت آن در شبهعمد بوده و در حال حاضر نیز فقط دیه مقتول مورد مطالبه میباشد.
نظر اقلیت
ازآنجاکه وثیقه گذار سابقاً از متهم به قتل شبه عمدی، ضمانت نموده و در حال حاضر قتل عمدی تلقی شده است؛ لذا در صورت عدم دسترسی به متهم و عدم شناسایی اموال از ایشان، میبایست وفق ماده 435 قانون مجازات اسلامی، دیه مقتول را از بیتالمال پرداخت نمود؛ زیرا مسئول پرداخت دیه در صورت عدم دسترسی به متهم، بیتالمال معرفی شده است.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 217 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 219 قانون ائین دادرسی کیفری | ماده 232 آیین دادرسی کیفری | ماده 233 آیین دادرسی کیفری | ماده 435 قانون مجازات اسلامی