صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی که دارای یک موتور گازی دو کاره است (وسیله ای که ذاتاً هم دوچرخه بوده و برای ورزش از آنها استفاده میشود و هم قابلیت روشن شدن به وسیله موتور و استفاده از بنزین را دارد)، در وضعیتی که وسیله مذکور بر روی حالت دوچرخه قرار داشته و در حال رکاب زدن بوده است، با داشتن تقصیر ۱۰۰ درصدی به موتورسیکلتی برخورد و بدون داشتن بیمه مربوطه موجب فوت راکب آن میشود. در این حالت تکلیف چیست؟
نظر هیئت عالی
در صورتیکه به چنین وسیله نقلیهای که دارای دو کارکرد موتوری و پایی است وسیله نقلیه موتوری اطلاق شود مشمول قانون بیمه اجباری وسایل نقلیه موتوری خواهد بود و چنانچه در فرض سؤال بر اثر کارکرد پدال پایی سانحه به وقوع پیوسته باشد و چنین وضعیتی وسیله را از عنوان وسیله نقلیه خارج کند خارج از شمول قانون بیمه اجباری است و به عنوان ایراد جرح یا ضرب شبه عمدی ناشی از سبب، مسئول دیه خواهد بود.
نظر اتفاقی
در این راستا در بند «ث» ماده ۱ قانون بیمه اجباری... وسایل نقلیه، در بیان مصادیق حصری «وسیله نقلیه» و در تعریف آن آمده است: «وسایل نقلیه موتوری زمینی و ریلی شهری و بین شهری و واگن متصل یا غیرمتصل به آن و یدک و کفی (تریلر) متصل به آنها» به نظر میرسد با توجه به اینکه در عرف رانندگی به چنین وسیلهای «موتور» گازی اطلاق میشود و نه «دوچرخه» دوکاره، باید آن را مصداقی از وسیله نقلیه «موتوری» زمینی قلمداد و در این حالت صندوق تامین خسارتهای بدنی را مکلف به پرداخت دیه متوفی دانست. همچنین خاموش بودن موتور دستگاه مذکور و استفاده از رکاب آن توسط راکب در لحظه تصادف، موجب خروج آن از عنوان وسیله نقلیه «موتوری» نخواهد بود زیرا در بند «پ» ماده ۱ قانون پیش گفته، «هرگونه» «سانحه» ناشی از وسایل نقلیه موتوری حتی سقوط، آتشسوزی و یا انفجار نیز حسب مورد موجب مسئولیت شرکت بیمه یا صندوق تامین خسارتهای بدنی معرفی شده است که تصادف راکب در این فرض با شخصی دیگر، مستقلاً یکی از مصادیق «هرگونه» «سانحه» ناشی از آن محسوب میشود.
مستندات قانونی
ماده 1 قانون بیمه اجباری شخص ثالث | ماده 714 قانون مجازات اسلامی