صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا در تحقق بزه رشوه ، وجود توافق در پرداخت وجه قبل از انجام دادن یا انجام ندادن کار توسط مامور دولت شرط می باشد ، به عبارتی اگه مامور دولت بدون توافق بر گرفتن مالی ، کاری (( مانند جلب )) را با رعایت کامل مقررات انجام داد و مدتی بعد فردی که کار با رعایت کامل مقررات به نفع وی انجام شده است ، هدیه ای به مامور دولت بدهد و به صراحت بگوید این هدیه بابت کاری که برایش انجام داده می باشد ، آیا این هدیه را می توان رشوه دانست ؟
نظر هیئت عالی
شرط تحقق بزه ارتشا، توافق راشی و مرتشی در پرداخت وجه برای انجام یا عدم انجام می باشد. لذا اگر بدون توافق قبلی و بعد از انجام کار فرد وجهی یا هدیه ای به مامور ذیربط پردخت کند،رشوه محقق نیست.
نظر اکثریت
ظاهراً در باب رشا و ارتشاء توافق شرط میباشد لذا از همین رو قانون گذار در ماده۳ قانون تشدید بیان داشته "مامورین برای انجام دادن یا انجام ندادن امری که مربوط به سازمانهای مزبور میباشد وجه یا مال یا سند پرداخت وجه یا تسلیم مالی را مستقیماً یا غیرمستقیم قبول نماید در حکم مرتشی است" بنابراین توافق شرط هست حال اگر ما احراز کردیم که مامور کار خود را وفق قانون انجام داده و ارباب رجوع هم از باب مثلا خوشحالی پیشنهادی به مامور بدهد هرچند که قبولش به نظر تخلف هست ولی رشوه نیست.
نظر اقلیت
باعنایت به اینکه اصولاً اخذ وجه از ارباب رجوع چه به صورت مستقیم و غیر مستقیم جرم می باشد بنابراین هرچند در خصوص موضوع توافقی صورت نگرفته است ولیکن چون مامور از باب انجام یا خودداری از انجام فعلی هرچند بعد از انجام آن وجهی را دریافت نموده است بنابراین در هر صورت بزه رشا و ارتشا اتفاق افتاده است.
مستندات قانونی
ماده 592 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات)