صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه در یک زمین مشاعی، یکی از مالکین قسمت مرغوب زمین را با حدود اربعه مشخص به میزان سهم خود منتقل کند؛ آیا بزه انتقال مال غیر رخ داده است؟ در فرضی که آن را جرم تلقی کنیم؛ رد مال چگونه است؟
نظر هیئت عالی
متهم میزان معین مفروز زمین را فروخته و ظاهراً تحویل خریدار هم داده است که بحث رد مال مطرح شده است. با این فرض، متهم، سهم شریک خود در آن قسمت مفروز را هم به انضمام سهم خود به فروش رسانده است؛ لذا جرم انتقال مال غیر رخ داده و او قابل مجازات است.
نظر اکثریت
در مورد املاک مشاعی هر یک از شرکا صرفاً حق دارد سهم خود را از حصه مشاعی منتقل نماید و بدون وجود توافقنامه و تقسیمنامه با سایر شرکا حق واگذاری به صورت مجزا را نخواهد داشت. در فرض سوال ازآنجاییکه یکی از شرکا بدون وجود تقسیمنامه قسمت مرغوب و گرانقیمت زمین مشاعی را فروخته با عنایت به اصل ۴۰ قانون اساسی که میگوید «هیچکس نمیتواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر ... قرار دهد»؛ لذا بزه انتقال مال، غیرقابل ارتکاب است. در مورد پرسش دوم نیز رد مال از طریق اعاده وضع به سابق ممکن است.
نظر اقلیت
با توجه به اصل تفسیر مضیق در نصوص جزایی و با عنایت به اینکه دراینباره دادگاههای عمومی و حقوقی به عنوان مرجع تظلمخواهی تعریف شدهاند؛ لذا موضوع فاقد وصف کیفری است و نسبت به پرسش دوم نیز با توجه به فقدان وصف کیفری که توضیح داده شد در فرض مشاعی بودن، امکان رد مال نیز وجود ندارد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری | ماده 1 قانون راجع به انتقال مال غیر