صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف سابقاً دادخواستی در دادگاه حقوقی مطرح نموده و به عنوان ادله، اقرار نامه عادی که حکایت از وقوع عقد بیع فی مابین خواهان و مورث خواندگان می نماید و ذیل اقرار نامه توسط اشخاص ب و ج (به عنوان اقرار کننده که خواهران مورث بوده اند) امضاء شده است. شخص ب و ج در دادگاه حقوقی به عنوان شاهد اظهار داشته اند که امضاء ذیل اقرار نامه توسط آنان انجام نشده است و دادگاه به صرف اظهارات نامبردگان (شخص ب و ج) حکم به بی حقی خواهان صادر نموده است و در دادگاه تجدید نظر قطعی شده است. بعد از چند سال، شخص الف (خواهان) در دادسرا شکایتی علیه شخص ب و ج به عنوان شهادت کذب مطرح نموده است و تقاضای انجام کارشناسی جهت اثبات اصالت امضاء نامبردگان در ذیل اقرار نامه را نموده است. متهمین پرونده هم اکنون سالخورده می باشند و به بیماری آلزایمر حاد (فراموشی) مبتلا شده اند و بواسطه فراموشی امکان تحقیق از آنها فراهم نمی باشد. با عنایت به مراتب توصیفی؛ آیا می توان گفت که این بیماری به علت اختلال اراده به مثابه جنون می باشد و به استناد تبصره 2 ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری تعقیب را متوقف نمود؟ در صورت عدم امکان توقف تحقیقات تکلیف دادسرا چیست؟
نظر هیئت عالی
چنانچه آلزایمر در حدی است که اختلال در اراده توصیف شود به استناد تبصره 2 ماده 13 ق.آ.د.ک قرار توقف تحقیقات صادر می شود.
نظر اکثریت
به طور معمول آلزایمر بیماری است که موجب اختلال بخشی از فعالیت های مغزی جهت یادآوری اتفاقات گذشته می گردد و معمولاً موجب اختلال در اراده نمی باشد؛ لیکن در مواردی که این بیماری پیشرفته گردد ممکن است در وضعیت روانی بیمار نیز اختلال ایجاد نماید؛ لذا جهت بررسی وضعیت بیمار لازم است به پزشکی قانونی معرفی گردد تا مشخص گردد که آیا بیماری وی به نحوی است که در اراده وی نیز اختلال ایجاد نموده است یا خیر و آیا جهت انجام تحقیقات قضایی دارای هوشیاری می باشد یا خیر. چنانچه دارای اختلال در اراده یا دارای هوشیاری باشد لازم است که تحقیقات ادامه یابد و بیماری آلزایمر در این موارد از موجبات توقف تحقیقات نمی باشد؛ لیکن چنانچه در نتیجه بیماری آلزایمر اراده وی دچار اختلال شده و فاقد هوشیاری لازم باشد مطابق مفاد تبصره 2 ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری عمل می گردد.
نظر اقلیت
به صراحت تبصره 2 ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری فقط جنون از موجبات توقف تحقیقات می باشد و با توجه به اینکه در بیماری آلزایمر شخص فقط توان یادآوری خاطرات گذشته را ندارد و جهت انجام امور جاری دارای اراده می باشد؛ لذا از مصادیق جنون محسوب نمی گردد و لازم است که تحقیقات ادامه یافته و با توجه به ادله اکتسابی اتخاذ تصمیم نمود و توقف تحقیقات جایز نمی باشد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
تبصره 2 ماده 13 ق آ د ک 1392