صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
تحقیقات مقدماتی بزههای درجه 6 نوجوانان 15 تا 18 سال در صلاحیت چه مرجعی قرار دارد؟
نظر هیئت عالی
صراحت و نص ماده 285 قانون آئین دادرسی کیفری که در مقام تعیین صلاحیت مرجع صالح برای رسیدگی به جرائم نوجوانان است کافی به مقصود است تحقیقات مقدماتی و جرائم درجه 6 نوجوانان با رعایت مقررات مربوطه، به عهده دادسرا است و ماده 89 قانون مجازات اسلامی قانون ماهوی و در مقام تعیین مجازات نوجوانان در جرائم مختلف تعزیری و حکومت یا ورودی به ماده 285 ندارد.
نظر اکثریت
قواعد صلاحیت ناظر به جرم هستند، نه مجازاتی که حسب شرایط مختلف برای اشخاص تعیین میگردد، مگر در برخی موارد که بطور صریح در قانون تصریح شده باشد. در غیر از موارد تصریح شده، باید به اصل رجوع کرد که اصل انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا میباشد. ماده 89 از قانون مجازات اسلامی نیز صراحتاً بیان داشته که نسبت به اشخاص با شرایط موضوع ماده، «مجازاتهای زیر اجرا میشود» که نشان میدهد هدف قانون گذار تعیین مجازات متناسب با شرایط اشخاص موضوع ماده بوده، نه تغییر در درجهبندی مجازات مربوط به جرم، همچنین ماده 285 از قانون آئین دادرسی کیفری که در مقام بیان صلاحیت دادگاه و دادسرای اطفال و نوجوان بوده نیز صراحتاً بیان داشته که به جرایم افراد 15 تا 18 سال، بغیر از جرایم موضوع ماده 340 از قانون آیین دادرسی کیفری، در دادسرا رسیدگی میشود و جرم موضوع ماده 430 قانون آئین دادرسی کیفری نیز، به شرح ماده جرایم تعزیری درجات 7 و 8 هستند و صراحت ماده جرایم تعزیری درجه 6 را در بر نمیگیرد. همچنین اینکه گفته شده ماده 89 موجب تخصیص قواعد صلاحیت حاکم بر جرایم نوجوانان شده صحیح نمیباشد، چرا که ماده 285 از قانون آئین دادرسی کیفری خود خاص و در مقام بیان صلاحیت جرایم نوجوانان بوده و چنانچه لازم بود مطلبی پیرامون جرایم رسیدگی به جرایم درجه 6 نوجوانان مغایر با اصل انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا گفته شود، باید در همان ماده گفته میشد و به همین جهت باید در موارد سکوت به اصل رجوع کرد.
نظر اقلیت
با توجه به بند ت از ماده 89 قانون مجازات اسلامی، برای جرائم تعزیری درجه 6 نوجوانان مجازات درجه 7 تعیین شده است. در واقع ماده 89 قانون مزبور در خصوص جرائم مربوط به نوجوانان خاص بوده و موجب تخصیص خوردن تمامی قواعد مربوط به صلاحیتها میباشد و با در نظر گرفتن نگاه توام با رأفت و تسامح قانونگذار نسبت به نوجوانان، رسیدگی یک مرحلهای به نفع نوجوان بزهکار بوده که با تفسیر به نفع متهم نیز همخوانی دارد و باید به جرایم تعزیری درجه 6 نوجوانان بطور مستقیم در دادگاه صورت گیرد.
مستندات قانونی
ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 89 قانون مجازات اسلامی