صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در خصوص متهمی که دارای شکات متعدد میباشد، چنانچه یک یا برخی از شکات اعلام رضایت نمایند؛ آیا میتوان در خصوص این متهم مقررات ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 را اعمال نمود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به سابقه امر در هیأت عالی قضایی کماکان به قوت خود باقی است مگر آن که همه اعضاء حاضر عدول از عقیده سابق کنند. نتیجتا در موضوع سوال رضایت همه شکات برای اعمال ماده 483 قانون آئین دادرسی کیفری لازم است.
نظر اکثریت
عدم رضایت همه شکات مانع از اعمال مقررات ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نیست و اجرای احکام میبایست پرونده را نزد دادگاه ارسال نماید چراکه ماده مزبور بیان میدارد «شاکی» و فرقی نمیکند که چند نفر باشد. لذا نیازی به رضایت همه نیست و با یک نفر هم میتواند. البته باید توجه داشت که الزامی نیست و قاضی اختیار دارد که تخفیف بدهد یا ندهد و میتواند شرایط متهم، تعداد افرادی که رضایت دادهاند و ... را در نظر بگیرد. از طرفی قاعده انصاف نیز اینطور اقتضاء میکند که قاضی بتواند در چنین موردی بدون رضایت همه شکات مقررات ماده 483 قانون مزبور را اعمال نماید.
نظر اقلیت
با گرفتن وحدت ملاک از ماده 102 قانون مجازات اسلامی 1392 اینطور برداشت میشود که همانطور که در جرایم قابل گذشت، موقوف شدن مجازات نیازمند گذشت همه شکات است لذا در ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری نیز در جرایم غیرقابل گذشت، اعمال تخفیف نیازمند گذشت همه شکات میباشد. ماده اخیرالذکر یک حالت استثنائی دارد که قواعد اعتبار امر مختوم و فراغ دادرس را بر هم میزند لذا میبایست موارد اعمال آن هم خاص باشد و اصل بر عدم اعمال ماده 483 است. اینکه بگوییم به صرف رضایت یک شاکی هم میتوانیم این ماده را اعمال کنیم در مواردی که متهم چندین شاکی دارد، تالی فاسد ایجاد میکند، اولاً باعث میشود که قائل به این شویم که به یک جهت چند مرتبه تخفیف داده شود (با رضایت شکات در زمان های مختلف) و از طرفی با رضایت یک نفر و اعمال تخفیف، حق چندین شاکی دیگر که رضایت ندادهاند تضییع میگردد چراکه همه ی شکات حق مجازات متهم را دارند. نظریه مشورتی شماره 7/8560 مورخ 81/10/1 نیز دلالت بر همین نظر دارد.
مستندات قانونی
ماده 102 قانون مجازات اسلامی | ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری