صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در بحث تدلیس نکاح، هرگاه مرد برای خود وصفی قائل نشود، بلکه ادعا نماید پسر تاجر پولداری است یا آنکه پدرش پزشک است و مانند آن، آیا موضوع مشمول ماده 647 قانون تعزیرات میباشد؟
نظر هیئت عالی
مستفاد از ماده 647 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات) رفتار مرتکب جرم موضوع این ماده که به نحو تمثیلی بیان شده است، باید به گونهای باشد که بر مبنای رفتار فریبکارانه مرتکب و متکی به آن عقد ازدواج صورت پذیرد و در اصطلاح بیان کاذبانه (توأم با فریب) جزء شروط بنایی ازدواج تلقی گردد و لذا شرط تحقق بزه مذکور در ماده 647 قانون تعزیرات صرفاً فریب مربوط به قائل شدن به وصف کاذبانه نسبت به طرفین عقد (زوج یا زوجه) نمیباشد و فرض مذکور در سؤال را نیز میتواند شامل گردد که تشخیص موضوع و انطباق آن با قانون با مقام قضایی رسیدگی کننده خواهد بود.
نظر اکثریت
به نظر میرسد باید قائل به عدم شمول موضوع بر ماده 647 قانون تعزیرات شد؛ زیرا اگرچه در بسیاری از ازدواجها موقعیت اجتماعی پدر خواستگار نیز نقش به سزایی در توافق طرفین به نکاح دارد، اما مفاد ماده 647 با قیود "خود را به امور واهی از قبیل داشتن تحصیلات و ..." نشان میدهد که ادعای وجود صفات کمالی برای طرفین عقد میتواند عنوان مجرمانه داشته باشد.
نظر اقلیت
معرفی خود به عنوان فرزند یک تاجر معتبر و موفق میتواند از مصادیق ادعای تمکن مالی محسوب شود؛ زیرا به طور ضمنی حکایت از امکان دسترسی به ثروتی قابل توجه دارد و چنانچه دختر به لحاظ این وصف راضی به نکاح شود، در حقیقت به منظور دسترسی به چنین ثروتی بوده است و میتوان گفت معرفی خود به دارا بودن چنین وصفی میتواند مصداق فریب به تمکن مالی باشد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 438 قانون مدنی | ماده 647 قانون مجازات اسلامی