صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا ماده ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی تعزیرات با ترک فعل محقق میشود ، در پرونده جاری ، فرد نظامی مشغول در کارگزینی یگان خدمتی ، نامه ای از دادگاه خانواده دریافت که می بایست در صورت واریز وجه پاداش برای شخص نظامی مبلغ پاداش را به عنوان مهریه توقیف و به حساب زوجه شخص نظامی واریز نماید ، شخص نظامی مشغول در کارگزینی به دلیل مشغله کاری فراموش کرده و وجه پاداش را به حساب زوج واریز می نماید ، حال زوجه شخص نظامی ، از نظامیمشغول در کارگزینی شکایت نموده است ؟ آیا رفتار منطبق بر ماده ۵۷۶ قانون مذکور می باشد یا خیر ؟
نظر هیئت عالی
گرچه ارتکاب جرم مندرج در ماده 576 قانون مجازات اسلامی با ترک فعل نیز قابل تصور است (جلوگیری از اجرای اوامر و احکام قانونی گاه با رفتار مثبت مادی و گاه با ترک فعل مانند صادر نکردن دستور اجرا محقق می شود) لکن در موضوع سوال اگر شخص متهم بتواند ثابت کند که در اثر (فراموشی) و بدون سو نیت، پاداش را به حساب زوجه واریز ننموده، در این صورت بزه مذکور محقق نشده و عنصر معنوی جرم مفقود است.
نظر اتفاقی
با وجود واژه صریح جلوگیری که دلالت بر ارتکاب فعل مثبت از سوی صاحب منصبان است ، نمیتوان رفتار مذکور در سوال را از مصادیق ماده مذکور برشمرد چرا که اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر آن به نفع متهم است، از طرفی در این اقدام مدیران هیچ گونه سوء استفاده از مقامی که جزو ارکان بزه موضوع ماده است احراز نمیگردد ، لذا خودداری از انجام تکلیف قانونی رکن مادی موضوع ماده 576 قانون مجازات اسلامی که سوء استفاده از موقعیت شغلی و مقام جهت جلوگیری از اوامر دادگاه است و شامل ترک فعل نمی شود.