صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
خانم الف به همراه فرزند در حال عبور از خیابان بودند که ناگهان فرزند به طرف وسط خیابان حرکت میکند. در این حال ماشین به سرعت در حال نزدیک شدن بوده و مادر جهت نجات دادن جان فرزند، او را هل میدهد و نتیجتاً فرزند با برخورد به زمین آسیب میبیند و مادر نیز پس از برخورد با ماشین دچار آسیب میشود. در این مورد آیا صدمات فرزند به راننده خودرو منتسب میباشد؟ آیا راننده خودرو در قبال صدمات وارده به مادر مسئول هست؟ مسئولیت خانم الف در این فرض چیست؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده 492 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جنایت درصورتی موجب دیه است که نتیجه حاصله مستند به رفتار مرتکب باشد اعم از آنکه به نحو مباشرت یا به تسبیب یا به اجتماع آنها انجام شود. بنابراین با لحاظ ملاکهای مواد 499 و 529 قانون فوقالذکر چنانچه رابطه علیت فیمابین رفتار راننده و جنایت حاصله (به مادر و فرزند وی) در نظر دادگاه محرز باشد و رفتار مادر در هل دادن فرزند عرفاً در حکم عدم اختیار باشد، در این صورت مسئول واقعی، راننده خواهد بود. در دو حال تشخیص موضوع و انطباق آن با قانون به عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است که با لحاظ جمیع قرائن و اوضاع و احوال موجود اتخاذ تصمیم میکند.
نظر اکثریت
مستفاد از مواد 145,492,506,526,529 و 537 قانون مجازات اسلامی با توجه به اینکه در این فرض راننده با سرعت بالا مقصر بوده؛ لذا نسبت به صدمات وارده به مادر مسئول است اما با لحاظ این که مادر با هل دادن طفل باعث قطع رابطه سببیت بین رفتار راننده و آسیب وارده به طفل شده، مسئولیتی از این حیث متوجه راننده نمیباشد. در خصوص آسیب وارده طفل به نیز با عنایت به ماده 510 قانون مجازات اسلامی و اینکه مادر با قصد احسان و کمک به طفل، وی را هل داده است، مسئولیتی متوجه مادر نمیباشد.
نظر اقلیت
با عنایت به ذیل ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی با توجه به اینکه مادر در نگهداری طفل مراعات لازم را ننموده هرچند اقدام بعدی وی با قصد احسان بوده لذا در خصوص صدمات طفل مسئول میباشد و با توجه به وحدت ملاک از ماده ۴۹۹ قانون مجازات اسلامی با عنایت به اقدام راننده خودرو ایشان نیز در خصوص صدمات وارده به نسبت تقصیر اعلامی از ناحیه کارشناس مربوطه ضامن میباشد. در خصوص صدمات وارده به مادر، راننده خودرو با توجه به سرعت بالا مقصر میباشد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
537 مجازات اسلامی | ماده 145 قانون مجازات اسلامی | ماده 492 قانون مجازات اسلامی | ماده 499 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 506 مجازات اسلامی | ماده 510 قانون مجازات اسلامی | ماده 526 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 529 قانون مجازات اسلامی