صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
یک شرکت تولیدی متعهد است که هرماه به میزان مشخصی از قطعه صنعتی ساخته شده را تحویل دهد؛ در اسفندماه سال 1398 به دلیل قرنطینه سراسری ویروس کرونا و تعطیلی کارگاه قادر به انجام تعهد خود نمیباشد و متعهدله دادخواستی به دادگاه صالح به خواسته مطالبه خسارت مطرح مینماید. خوانده در دفاع به وجود قوه قاهره در عدم انجام تعهد استناد میکند و خواهان در رد دفاع خوانده اظهار میدارد که ایشان در بند 14 قرارداد مذکور تعهد مطلق به پرداخت خسارت در صورت عدم اجرای تعهد نموده است، معهذا دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ نماید؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، چنانچه در قرارداد، متعهد مطلقاً مسئول جبران خسارت شناخته شده باشد لیکن با احراز و اثبات قوه قاهره (عوامل خارجی) از سوی دادگاه، مسئول جبران خسارت نخواهد بود؛ لذا نظریه اکثریت مورد تأیید هیأت عالی است.
نظر اکثریت
به نظر میرسد هرچند در قرارداد به صورت مطلق شرط گردید که در صورت عدم اجرای تعهد مکلف به پرداخت خسارت باشد ولیکن پرداخت خسارت زمانی است که عدم اجرای تعهد منتسب به خوانده (متعهد) باشد. بنابراین اگر عدم اجرای تعهد به واسطه قوه قاهره (قرنطینه سراسری) باشد این قوه قاهره بیگانه به شخص متعهد و غیرقابل پیشبینی بوده؛ لذا خوانده در این صورت، مرتکب تخلف قراردادی نشده است تا ملزم به پرداخت خسارت شود و دادگاه باید حکم به بطلان یا بیحقی خواهان صادر نماید لیکن پس از مرتفع شدن مانع، متعهد باید به تعهد خویش عمل نماید. در غیر این صورت مکلف به پرداخت خسارت خواهد بود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 227 قانون مدنی | ماده 229 قانون مدنی