صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده ای دو نفر به دلیل مصرف مشروب مسموم، فوت می نمایند؛ دو نفر مذکور مشروب را از «الف» خریداری کرده بودند؛ هیچ نمونه ای از این مشروبات کشف نمی شود و صرفاً در نظریه پزشکی قانونی علت تامه فوت وجود اتانول و متانول (الکل صنعتی) در خون دو نفر متوفی اعلام می گردد؛ متهم «الف» مدعی است که مشروبات را از «ب» خریداری کرده است و «ب» مدعی است که آن را از «ج» خریداری نموده است و بدون تغییر در مشروبات آن را به «الف» فروخته است؛ «ج» مدعی است که ید آخر است و مشروبات را از منزل عمویش که فوت کرده پیدا کرده و آن را به منظور فروش به «ب» فروخته است و مدعی است که از مشروبات استفاده کرده و سالم بوده است اما «الف» مدعی است که مشروبات مسموم بوده و از این موضوع اطلاعی نداشته است؛ در فرضی که تمام ادله در رابطه با دست به دست شدن مشروبات وجود داشته و مشروب فروخته شده به «الف» همان مشروب متعلق به «ج» باشد: اولاً؛ فعل ارتکابی متهمین مشمول قتل عمد می باشد یا قتل شبه عمد؟ ثانیاً؛ در صورت اعتقاد به شبه عمد بودن قتل، کدامیک از متهمین را محکوم می نمایید؟
نظر هیئت عالی
در صورتی که فردی به علت مصرف مشروب الکلی فوت کند یا آسیب بدنی به او وارد شود، استناد به قاعده اقدام به منظور نفی ضمان و احتجاج به ممنوعیت شرعی و قانونی شرب خمر، ناظر به مواردی است که صدمه ناشی از عوارض عادی شرب خمر باشد یا اینکه اگر مثلاً مشروب مسموم باشد، شارب خمر به موضوع آگاه باشد. بنابراین در صورتی که شخص یا اشخاصی مشروب مسموم یا غیر استاندارد در اختیار دیگری قرار دهند و شخص بدون آگاهی به موضوع آن را مصرف کند و صدمه بدنی به او وارد شود، افرادی که مشروب را در اختیار او قرار داده اند مسئول هستند و تعیین نوع قتل و نیز تشخیص مسئول در فرض تعدد متهمین تابع قواعد عمومی است.
نظر اتفاقی
قتل عمد منتفی است، چون سازنده مشروبات فوت شده است و حال باید بحث نماییم که آیا افراد دخیل در اجرا سبب محسوب می شوند یا خیر؟ چنانچه این افراد (سه نفر) بی اطلاع از موضوع باشند نمی توان آنان را سبب محسوب نمود، قتل شبه عمد است اما در خصوص مسئول بودن افراد ذی مدخل دو نظر دارند؛ برخی با تمسک به سبب مقدم فرد «ج» را مسئول دانسته و برخی «الف» را با توجه به فروش مشروبات توسط وی مسئول می دانند.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 526 قانون مجازات اسلامی