صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنان چه در زمان اعلام نظریه کارشناسی، تقاضای تعدیل هزینه کارشناسی تقدیم و دادگاه با افزایش هزینه موافقت کند، آیا به متعهد جهت پرداخت هزینه کارشناسی ابلاغ میشود؟ عدم پرداخت هزینه ترمیم یافته در اتخاذ تصمیم در مورد دعوی مطروحه موثر است یا خیر؟ هزینه کارشناسی چگونه باید وصول شود؟
نظر هیئت عالی
تقاضای تعدیل یا افزایش حق الزحمه کارشناس از بابت ترمیم هزینه کارشناسی قابل پذیرش و از طریق ابلاغ به متقاضی کارشناسی به عمل می آید؛ لیکن مؤثر در اتخاذ تصمیم در دعوی مفتوح رسیدگی نیست، بلکه در صورت عدم پرداخت هزینه توسط مسئول پرداخت حق الزحمه کارشناس، مطابق مفاد ماده ۲۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی یا دستور دادگاه در اجرای احکام مدنی بدون نیاز به صدور اجرائیه وصول و ایصال خواهد شد، لذا تحمیل تقدیم دادخواست مطالبه به کارشناس موافق رویه و عمومات قانونی نیست و اعمال مقررات ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی نیز صرفاً در مورد عدم پرداخت هزینه اولیه و ابتدایی کارشناسی است.
نظر اکثریت
جهت پرداخت هزینه کارشناسی ابلاغ می شود لکن عدم پرداخت هزینه ترمیم یافته در اتخاذ تصمیم در دعوی مطروحه موثر نیست و در صورت عدم پرداخت هزینه توسط مسئول پرداخت هزینه کارشناسی، بر اساس مفاد ماده 264 قانون آیین دادرسی مدنی به دستور دادگاه توسط اجرای احکام بدون صدور اجرائیه وصول می شود. دلایل این نظریه : 1- ماده 259 قانون آ.د.م صرفا در خصوص عدم پرداخت هزینه تعیین ابتدایی است و مشمول هزینه ترمیمی نمی شود، تحمیل وظیفه در تقدیم دادخواست به کارشناس نیز خلاف انصاف است. 2- موضوع ماده 264 ق.آ.د.م مربوط به تعیین هزینه کارشناسی (موضوع سوال) است و در این ماده صراحتا به صدور دستور وصول هزینه قطعی اشاره شده است با توجه به مفاد ماده 458 ق.آ.د.م سابق که به صدور دستور وصول به اجرای احکام اشاره شده بود دستور وصول در این ماده عام است و شامل وصول آن از مسئول پرداخت در دادگاه و در صورت عدم پرداخت آن، وصول آن در اجرای احکام مدنی است. با توجه به عمومیت وصول، قید وصول در اجرای احکام مدنی حذف شده است. اساتید همانند دکتر شمس و دکتر مهاجری نیز همین برداشت را از مفاد ماده 264 دارند.
نظر اقلیت
عدم پرداخت هزینه کارشناس موثر در اتخاذ تصمیم نیست و کارشناس با تقدیم دادخواست ، مابقی هزینه را تقاضا می کند و پس از صدور حکم با صدور اجرائیه حق وی وصول می شود. ادله این نظریه : با توجه به ابهام قانون تنها راه وصول هزینه کارشناسی تقدیم دادخواست است، ماده 259 در مورد هزینه تعیین ابتدایی است و ماده 264 دستور وصول هزینه از مسئول پرداخت هزینه را بیان می کند (حذف قید وصول از طریق اجرای احکام مدنی موید این برداشت است) ، توقف رسیدگی پرونده تا پرداخت هزینه بلاوجه است لذا رسیدگی ادامه می یابد و کارشناس با طرح دعوی حقوق خود را مطالبه می نماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 258 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی) مصوب 1379 | ماده 259 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 264 قانون مدنی