صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
به استناد ماده 418 قانون مدنی یکی از موارد سقوط خیار غبن عالم بودن مغبون به قیمت عادله حین معامله است. اگر بین مغبون و طرف او در یک معامله زمین یا منزل، اختلاف شود کدام یک مدعی میباشد و اثبات برعهده کیست؟
نظر هیئت عالی
ماده 416 قانون مدنی چنین مقرر داشته: هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می¬تواند معامله را فسخ کند. در غبن بایستی اولاً: غبن فاحش باشد. ثانیاً: مدعی غبن در حین معامله عالم به قیمت عادله روز نباشد. بنابراین، هر یک از طرفین معامله چنانچه در معامله انجام شده مغبون باشد می¬تواند طرح دعوا کند و اثبات ادعا هم بر طبق اصل کلی به¬عهده مدعی است (البینه علی المدعی) اعم از خریدار یا فروشنده و دعوای غبن هم ارتباطی ندارد که شغل همیشگی طرفین خرید و فروش باشد یا به¬طور اتفاقی معامله¬ای را انجام داده باشند.
نظر اکثریت
اگر کار مغبون خرید و فروش منزل یا زمین نباشد فقط یک منزل یا زمین برای استفاده خود خریداری کرده باشد سخن او موافق ظاهر است و مقدم دانسته می¬شود زیرا در مقام تعارض اصل و ظاهر، ظاهر بر اصل تقدم دارد. اما اگر کار مغبون خرید و فروش باشد مدعی محسوب می¬شود و باید برای اثبات ادعای خود دلیل بیاورد.
نظر اقلیت
خواهان پرونده مدعی غبن میباشد و باید عالم نبودن به قیمت عادله را اثبات کند زیرا ظاهر این است که مدعی مغبون و طرف او منکر میباشد.