صورت‌جلسه نشست قضائی

نظر هیئت عالی

طبق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی دادگـاههـای عمومی و انقلاب خواهان میتواند خواسته خود را که در دادخواسـت تصـریح کرده در تمام مراحل دادرسی کم کند ولی افزودن آن یا تغییر نحوه دعوا یـا درخواسـت در صورتی ممکن است که با دعوای طرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشـد و تـا پایان اولین جلسه(دادرسی) به دادگاه اعلام شـود. بنـابراین، امـر تقلیـل خواسـته در تمـام مراحل دادرسی ممکن است لکن افزودن خواسته دعوا یا تغییر نحوه دعـوا یـا خواسـته یـا درخواست با رعایت شرط مصرح در ماده98 باید تا پایان اولـین جلسـه بـه دادگـاه اعـلام شود. کم کردن خواسته در جایی است که خواسته قابلیت تقلیل داشته باشد فی المثـل ابتـدا در دادخواست مبلغ معینی مطالبه شده بعداً به مبلغ کمتری تقلیل داده شود یا اینکه دعوا بـه خواسته خلع ید از مساحت معینی از زمین اقامه شود بعداً مساحت آن تقلیل داده شـود؛ در مورد مطروحه که ابتدا دعوا به خواسته خلع ید نسبت به شش دانگ یک قطعه زمین اقامـه شده، تقاضای خلع ید خواهان نسبت به یک دانگ مشاع زمین از مقوله تغییر خواسته است که بر اساس ماده 98 قانون صرفاً تا پایان اولین جلسه دادرسی ممکن است. توضیحاً اضافه میشود طبق مواد 576 و 581 قانون مدنی طرز اداره کردن اموال مشترک تابع شرایط مقـرر بین شرکا خواهد بود و تصرفات هر یک از شرکا در ملـک مشـترک و مشـاع وقتـی جـایز است که مسبوق به اذن شریک دیگر باشد به عبارت دیگر تصـرفات هـر یـک از شـرکا در ملک مشاع بدون اذن شریک دیگر فضولی بوده و تابع مقررات معامله فضولی است و اگـر شریک دیگر اذن یا اجازه ندهد این تصرفات صحیح نخواهد بود؛ لذا دعوای وضـع یـد یـا تسلیط ید ولو نسبت به سهم مشاع که از جانب یکی از شرکای ملک مشاع اقامه میشود از آنجایی که نتیجه قبول چنین دعوایی با آن خواهد بود که خواهان در ملک مشاعی تصـرف و تسلط داشته باشد و در صورتی که شریک دیگر اجازه ندهد این تصرف مجـاز نخواهـد بود و دادگاه هم به موجب حکمی که صادر خواهد کرد نمیتواند ید یکی از شرکا را بدون اذن یا اجازه شریک دیگر مسلط کند، از نظر قانون قابلیت استماع ندارد.