صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
حکم به طلاق آیا با گواهی عدم سازش از لحاظ ماهیت یکی است یا تفاوت اساسی دارد؟
نظر هیئت عالی
برحسب مقررات شرعی و قانونی طلاق در اختیار زوج است. ماده 1133 مقرر میدارد: «مرد میتواند هر وقت بخواهد زن خود را طلاق دهد» لیکن هرگاه زن در زندگی مشترک دچار عسر و حرج شود و به نحوی که ادامه آن برایش خطر جانی داشته باشد میتواند برای جلوگیری به حاکم رجوع کند. در اینصورت بدواً حاکم برای اصلاح ذاتالبین و جلوگیری از تفرقه سعی کافی مبذول میدارد و در صورت عدم توفیق، زوجین را ملزم به انتخاب داور میکند. اگر دو داور تعیین شده (داور زوج و داور زوجه) موفق به صلح و سازش زوجین نشوند مراتب را به دادگاه گزارش میکنند و حاکم در صورت احراز عسر و حرج زوجه گواهی عدم امکان سازش صادر میکند و این گواهی از لحاظ ماهیت با طلاق اختلاف دارد لیکن موجبات طلاق را فراهم میکند که مطابق مقررات قانون اصلاح مقررات طلاق برحسب مورد اقدام خواهد شد.
نظر اکثریت
نظر به اینکه گواهی عدم سازش دارای مدت بوده و مدت آن دو ماه است در صورتیکه زوجین از لحاظ وقوع جدایی به توافق برسند در واقع طلاق توافقی داشته باشند در اینصورت گواهی عدم امکان سازش صادر میشود و در طول مدت فوق دارای اعتبار قانونی است و خارج از این مدت اعتبار خود را از دست میدهد. بنابراین، دادگاه حسب توافق طرفین (زوجین) چنین گواهی را صادر میکند اما در صورت اختلاف یا درخواست از ناحیه یکی از طرفین وفق قانون مدنی و قانون حمایت خانواده رسیدگی و مبادرت به انشای رأی به طلاق میکند و حکم به طلاق دارای مدت قانون نبوده و مستنکف از اجرای حکم طلاق به دستور دادگاه محترم صادرکننده رأی بدوی اجرای حکم به عمل میآید.
نظر اقلیت
حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش ماهیتاً تفاوتی ندارد و همان طلاق است و هر چند گواهی عدم امکان سازش صادر شود فلذا فرقی ندارد.