صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه محکومعلیه در لایحه تجدیدنظرخواهی فقط تقاضای تخفیف یا تبدیل و یا تعلیق مجازات را مطرح نماید؛ آیا مورد قابل تطبیق با شقوق مندرج در ماده 434 قانون آئین دادرسی کیفری است؟ در صورت عقیده به عدم مطابقت، وظیفه قانونی دادگاه تجدیدنظر استان و تصمیم شایسته چیست؟
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال، درخواست تقاضای تخفیف و یا تعلیق مجازات و یا بهرهمندی از سایر نهادهای ارفاقی قانونی مانع ورود مرجع تجدیدنظر در انجام وظایف قانونی آن مرجع نیست. نتیجتاً به صائب بودن نظریه اقلیت اعلام عقیده میشود.
نظر اکثریت
در فرض سؤال که محکومعلیه بدون اینکه به رأی دادگاه بدوی اعتراض نماید از دادگاه تجدیدنظر تقاضای تخفیف یا تقلیل یا تبدیل مجازات را نماید به نظر میرسد مواردی همچون تخفیف یا تقلیل برای دادگاه الزامی نیست و در مواردی که دادگاه بدوی متهم را مستحق تخفیف ندانسته، محکومعلیه از دادگاه تجدیدنظر تقاضای تخفیف یا تقلیل نموده است. علیالقاعده بایستی مجوزی برای ورود دادگاه تجدیدنظر به پرونده وجود داشته باشد که در فرض سؤال چنین نبوده است؛ پس چنانچه طبق ماده 434 ق.آ.د.ک تجدیدنظرخواهی منطبق با هیچیک از بندهای ماده مذکور نباشد، دادگاه تجدیدنظر مجاز به بررسی پرونده و اعمال تخفیف یا تبدیل یا تقلیل نمیباشد. ماده 435 قانون فوقالذکر نیز مؤید همین مطلب است که بیان میدارد؛ دادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور فقط نسبت به آنچه مورد تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی واقع و نسبت به آن رأی صادر شده است رسیدگی میکند.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه محکومعلیه بهطور حتمی محکومیت توسط دادگاه بدوی را پذیرفته است؛ فقط تقاضای تخفیف یا تقلیل مجازات را دارد که با توجه به ماده 18 قانون مجازات اسلامی که بیان داشته دادگاه در صدور حکم تعزیری با رعایت مقررات قانونی موارد زیر را مورد توجه قرار میدهد (انگیزه – شیوه در ارتکاب و سوابق و...) و همچنین ماده 459 قانون آئین دادرسی کیفری که به صراحت بیان داشته؛ هرگاه دادگاه تجدیدنظر استان محکومعلیه را مستحق تخفیف مجازات بداند ...؛ هرچند محکومعلیه تقاضای تجدیدنظر نکرده باشد و نظریه مشورتی اداره حقوقی که بیان داشته بندهای ماده 434 قانون آئین دادرسی کیفری برای ایجاد نظم دادرسی است؛ بنابراین عدم قید یکی از این جهات یا تجدیدنظرخواهی که صرفاً متضمن تقاضای تخفیف در مجازات از سوی تجدیدنظرخواه (خارج از موارد مذکور در ماده 443 قانون آئین دادرسی کیفری) باشد مانع انجام وظیفه قانونی از سوی مرجع تجدیدنظر نمیباشد؛ به نظر میرسد دادگاه تجدیدنظر مکلف است به تقاضای تجدیدنظرخواه مبنی بر تخفیف یا تبدیل یا تقلیل مجازات رسیدگی و حکم مقتضی صادر نماید.
مستندات قانونی
ماده 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 434 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 435 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 459 قانون آئین دادرسی کیفری