صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا صدور حکم اعسار در مورد مهریه وجه نقد، مشمول رأی وحدت رویه شماره 823 مورخ 28/04/1401 بوده و موجب توقف محاسبه مهریه به نرخ روز در زمان وصول میگردد؟ در صورت عدم توقف به روزرسانی نحوه محاسبه اقساط چگونه خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
مهریه نیز نوعی دین است. برابر ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی چنانچه مدیون تمکن مالی نداشته باشد مشمول خسارت تأخیر تأدیه موضوع ماده اشعاری نیست. لذا با صدور حکم اعسار مدیون مشمول رأی وحدترویه 823 هیأت عمومی دیوان عالی کشور میگردد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه خسارت تأخیر تادیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی متوقف به مطالبه دین است، اما در مهریه وجه نقد قانونگذار با وضع مقرره خاص در تبصره الحاقی ماده 1082 قانون مدنی آن را متناسب با روز تأدیه به روزرسانی، محاسبه و لازمالاجرا برای پرداخت نموده است. بنابراین افزایش مبلغ از جنس خسارت تأخیر تأدیه نیست که مشمول رأی وحدت رویه مذکور باشد و لذا در صورت صدور حکم اعسار نیز یا باید بر مبنای مبلغ اصلی مهریه رأی صادر و اقساط تعیینی را معادل سازی به نسبت مبلغ مهریه نمود (مانند درصد دیه) و یا در صورت صدور حکم با توجه به مبلغ به روز مهریه در زمان وصول هر قسط را با لحاظ مبلغ اصلی معادل سازی و از اصل مهریه کم کرد و برای تعیین باقیمانده بدهی به روز مجدداً مانده از اصل را به روزرسانی نمود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه مبنای محاسبه مهریه از زمان عقد تا اجرا مانند خسارت تأخیر تأدیه محاسبه میگردد و دین نیز وجه رایج میباشد و در حکم اعسار هم عدم تمکن مالی زوج محرز میگردد و هدف قانونگذار از به روز شدن مهریه وجه نقد، پوشش دادن کاهش ارزش مهریه با افزایش بر مبنای نرخ تورم است، بنابراین در اصل و فلسفه هر دو موضوع خسارت تأخیر تادیه و محاسبه به روز مهریه تفاوتی وجود ندارد؛ لذا موضوع مشمول رأی وحدت رویه تلقی و با صدور حکم اعسار افزایش مبلغ مهریه متوقف میگردد.
مستندات قانونی
تبصره ماده 1082 قانون مدنی | ماده 522 قانون آیین دادسی مدنی