صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پروندهای شخصی به اتهام بیاحتیاطی در امر رانندگی منجر به ایراد صدمه بدنی غیرعمدی به پرداخت جزای نقدی یا حبس و پرداخت دیات متعلقه به شاکی محکوم گردیده است. پس از قطعیت رأی، شرکت بیمه طرف قرارداد با محکومعلیه نسبت به دادنامه صادره اعتراض ثالث نموده و برای دادگاه ثابت گردیده است که تصادف موضوع پرونده ساختگی بوده است. در این صورت تکلیف جنبه عمومی مجازات محکومعلیه چیست؟
نظر هیئت عالی
در ماده 50 قانون بیمه اجباری ... تصریح شده است که شرکت بیمه میتواند «نسبت به خسارات بدنی و مالی» وارد شود یا اعتراض ثالث کند. در صورت وارد بودن اعتراض و ادعای شرکت بیمه، دادگاه فقط نسبت به همین موضوع میتواند رأی صادر کند و این امر موجب تجویز بازنگری دادگاه در جنبه کیفری عمومی واقعه نیست. عدم تجزیه حکم که در ماده 425 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی آمده ناظر به جنبههای مدنی دعوی بوده و شامل امر کیفری نمیشود. محکومعلیه میتواند به این اعتبار که واقعه موضوع حکم جرم نبوده به استناد بند چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری تقاضای اعاده دادرسی کند؛ هرچند رفتار وی و فرد مصدوم واجد جنبه کیفری دیگری باشد. نظر اقلیت قضات محترم کوار تأیید میشود
نظر اکثریت
در مثال موضوع سؤال آنچه محرز گردیده است این است که تصادفی به وقوع نپیوسته تا مرتکب آن را لایق مجازات بدانیم و طبعاً مجازات هر شخص بابت بزهی که مرتکب نگردیده است خلاف اصول مسلم قوانین و شرع است و اتهام مرتکب، صرفاً صحنهسازی برای کلاهبرداری از شرکت بیمه است که دارای عنوان مجرمانه خاص بوده و مجازات مشخصی نیز دارد. همچنین با توجه به اینکه در قانون آیین دادرسی کیفری مقرراتی در خصوص اعتراض ثالث پیشبینی نشده و میبایست از قانون آیین دادرسی مدنی در این خصوص مدد جست، لذا طبق ماده 425 قانون آیین دادرسی مدنی با توجه به عدم امکان تجزیه مفاد حکم، قاضی کیفری میبایست حکم به الغای کل حکم صادر نماید.
نظر اقلیت
موضوع اعتراض ثالث شرکت بیمه بخش خصوصی حکم است و در خصوص سایر مفاد حکم اساساً شرکت بیمه ذینفع در اعتراض ثالث نیست و از طرفی با توجه به اینکه قاضی رسیدگی کننده مجوزی جهت خروج از خواسته دادخواست ندارد؛ لذا صرفاً میبایست در خصوص بخش دیه حکم صادره را نقض نمود و نهایتاً متهم میتواند از طریق اعاده دادرسی لغو مجازات در بخش جنبه خصوصی جرم را طلب نماید.
مستندات قانونی
ماده 425 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 50 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث مصوب 1395 | ماده 61 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه | ماده 62 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث