صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
پروندهای با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال میشود. شعبه مذکور پس از رسیدگی، حکم به برائت متهم صادر و در ذیل حکم صادره اعلام مینماید که بدل پرونده جهت شناسایی متهم یا متهمین احتمالی به دادسرا اعاده گردد. آیا دادگاه حق صدور چنین حکمی دارد؟ در صورت ارسال بدل پرونده به دادسرا تکلیف شعبه مربوطه چیست؟
نظر هیئت عالی
چنانچه دادگاه به علت عدم توجه اتهام به متهم رأی بر برائت متهم صادر کند و موضوع جرم هم محقق باشد، دستور ارسال پرونده به دادسرا برای شناسایی متهم یا متهمان را میتواند صادر کند و این دستور، دستور اداری است و رأی محسوب نمیشود.
نظر اکثریت
دادگاه باید در چهارچوب کیفرخواست صادره اقدام نماید. اگر دادگاه خود را صالح به رسیدگی ندانست باید قرار عدم صلاحیت صادر نماید اما اگر خود را صالح به رسیدگی دانست پرونده را بررسی و اگر در تحقیقات دادسرا نقصی مشاهده کرد مطابق ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری، موارد نقص را به طور دقیق به دادسرا اعلام و اگر پرونده را معدّ صدور حکم ببیند مطابق ماده ۳۴۱ قانون مذکور، وارد مرحله صدور حکم شود. اگر دادگاه عقیده به این دارد که متهم شخص دیگری است باید موارد دقیق را به دادسرا اعلام و بدون صدور رأی در راستای تکمیل تحقیقات، پرونده را به شعبه مربوطه ارسال و اگر به اقناع رسید که متهم محکوم یا تبرئه شود دیگر نمیتواند پرونده را به دادسرا ارسال نماید و دادسرا نیز در خصوص فرض سوال تکلیفی ندارد.
نظر اقلیت
آنچه دادگاه ذیل حکم صادره به دادسرا اعلام مینماید، حکم نیست؛ لذا اگر جرم قابل گذشت بوده و شاکی هم همان متهم را مدنظر قرار داده است، دادگاه نمیتواند در مورد غیر متهم، حکم صادر نماید؛ اما اگر به علت وجود دلیل جدید، متهم را تبرئه و به دادسرا موارد نقص را اعلام نموده و جرم نیز از جرایم غیرقابل گذشت باشد، دادسرا باید تحقیقات را ادامه داده و در راستای ماده 104 قانون آیین دادرسی کیفری عمل نماید.
مستندات قانونی
ماده 104 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 | ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری