صورت‌جلسه نشست قضائی

نظر اتفاقی

نظر اول: چنانچه خوانده ایراد نماید و نسبت به ماهیت دعوا دفاع نکرده باشد دادگاه میتوانـد در صورت مردود اعلام داشتن ایراد، وارد ماهیت شود. دلایل نظر اول که دادگاه میتواند در صورت مردود اعلام داشتن ایراد، وارد ماهیـت دعـوا شود و اکثریت همکاران معتقد به این نظر میباشند عبارت است از: 1 .با توجه به سابقه تاریخی ایرادات در قانون آیین دادرسی مدنی سابق که این دو امر در مواد 197 و 198 آن قانون آمده بود وضعیت را مشخص کرده و ماده 84 قـانون آیـین دادرسـی مدنی جدید همان ماده 197 است که در آن کلمه (از) تبدیل به کلمه (به) شده اسـت پـس خوانده باید پاسخ دعوا را بدهد. 2 .در این ماده کلمه «میتواند» را باید دید که در مورد ایراد است یا در مورد ماهیت دعوا، که با توجه به متن قانون، کلمه میتواند مربوط به ایراد است نـه ماهیـت دعـوا، پـس خوانـده ضمن پاسخ به دعوا، میتواند ایراد هم بکند زیرا پیشینه تاریخی نیز نشان دهنـده ایـن امـر است. 3 .در متن قانون آمده است که«...ضمن پاسخ به ماهیت دعوا میتواند ایراد کند...» ایـن کلمـه یعنی «پاسخ» به معنای همان دفاع در ماهیت است و چون کلمه پاسخ یعنـی دفـاع را ابتـدا آورده و بعد از آن ایراد را ذکر کرده پس منظور قانونگذار این بوده که باید ابتدا دفـاع کنـد بعد وارد ایرادات شود و ایراد خود را بیان کند. 4 .با توجه به مقررات ماده 303 قانون آیین دادرسی مدنی، زمانی که اخطاریـه خوانـده ابـلاغ واقعی شده باشد و خوانده در جلسه دادگاه حضور پیدا نکنـد و یـا لایحـه دفاعیـه ارسـال نداشته باشد رأی نسبت به وی حضوری است. قانونگذار عدم دفاع خوانده را بـا اطـلاع از وقت پذیرفته و رأی را نسبت به وی حضوری دانسته است. پس در ما نحن فیه، زمانی کـه خوانده ایراد میکند باید نسبت به ماهیت دعوا، دفاع کند. نظر دوم: در صورتی که خوانده نسبت به ماهیت دعوا دفاع نکرده و ایراد نمـوده باشـد دادگـاه باید ابتدا به ایراد رسیدگی و در صورتی که ایراد را مردود اعـلام داشـت چـون خوانـده دفـاع نکرده پس نمیتواند وارد ماهیت دعوا شود و باید برای رسیدگی ماهیتی تعیین وقت نماید. دلایل نظر دوم که ابتدا باید ایراد وارده تعیین تکلیف شود و دادگاه نمیتوانـد بـدون دفـاع وارد ماهیت دعوا شود: 1 .اگر ایراد را وارد دانستیم چرا وارد ماهیت دعـوا شـویم پـس خوانـده نیـازی بـه ورود در ماهیت دعوا ندارد. 2 .کلمه «میتواند» در تلفظ و قرائت فرق میکند که میتواند در تلفظ به صورت الزامـی و در قرائت به صورت غیر الزامی خوانده شود که چون در تلفظ غیرالزامـی آن متبـادر بـه ذهـن میشود، پس خوانده میتواند در ماهیت دفاع نکند و دادگاه نباید وارد ماهیت دعوا گردد.