صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در صورتیکه حکم به فروش ملک مشاع صادر شده و اقدام به عملیات اجرایی از طریق مزایده شود لیکن به علت نبودن خریدار، با وجود دو بار مزایده، ملک به فروش نرفته باشد، تکلیف چیست؟ آیا مطابق ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی، مزایده توقیف می¬شود (متوقف) و یا ممکن است باز هم مزایده برای ادامه عملیات اجرایی تکرار شود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به صراحت ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی، هرگاه پس از برگزاری مزایده نوبت دوم، محکومٌبه خریداری نداشته باشد و محکومٌله نیز حاضر نباشد که مال مورد مزایده را به قیمتی که ارزیابی شده قبول کند، مال مورد مزایده به مالک مسترد خواهد شد. با فرض اینکه تصمیم دادگاه در قالب دستـور فروش ملک مشاعی باشد، نظـر به اینکـه دستـور فروش اعتبار امر مختومه را ندارد، تجدید دستور فروش در مقاطع زمانی بعدی بلامانع به نظر می¬رسد. بنابراین، نظر ابرازی مورد تأیید نیست.
نظر اتفاقی
درخصوص ملک مشاعی که نسبت به آن از سوی یکی از مالکین مشاعی تقاضای افراز شده است و با سیر مراحل قانونی، امکان افراز ملک مشاعی احراز نشده و دادگاه دستور فروش ملک مشاعی را می دهد. بنابه منطوق ماده 4 قانون افراز و فروش املاک مشاع و ماده 9 آییننامه این قانون، براساس قانون اجرای احکام مدنی و مواد 131 و 132 قانون آیین دادرسی مدنی، ملک مورد نظر به مزایده گذاشته می شود و اگر در بار اول مزایده به فروش نرفت، با درخواست خواهان برای مرتبه دوم به مزایده گذاشته می شود و اگر در مرتبه دوم مزایده نیز ملک مورد نظر به فروش نرفت، دیگر امکان اجرای قسمت آخر ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی (مسترد نمودن مال به محکومٌعلیه) وجود ندارد. زیرا با این کار ملک مشاع مورد تقاضای افراز، مجدداً مشاع می شود و امر نقض غرض است در حالیکه هدف خواهان از طرح دعوای افراز و جدا شدن حصه هر شریک است. بنابراین، در این خصوص باید آن قدر مزایده را ادامه دهد تا در نهایت ملک موصوف به فروش رسد و راه دیگری جز این وجود ندارد.