صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با توجه به ماده 248 و 250 قانون امور حسبی که بیان می دارد رد ترکه باید در مدت یکماهه از تاریخ اطلاع وراث به فوت مورث به عمل آید و اگر در مدت مذکور رد ترکه به عمل نیاید در حکم قبول و مشمول ماده 248 خواهد بود .حال چنانچه ورثه ترکه را رد نکرده باشد و ادعایی به طرفیت ورثه نسبت به دیون مورث به عمل آید ورثه مکلف به پرداخت تمام دیون به نسبت سهم الارث می باشد یا مکلف به پرداخت دیون به میزان ترکه؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده 248 قانون امور حسبی ، درصورتیکه ورثه ، ترکه را قبول نمایند ، هریک از وراث مسئول اداء دیون مورث به نسبت سهم خود از ماترک، خواهند بود ، مگر اینکه ثابت کنند دیون متوفی زائد بر، ترکه بوده و یا ترکه ، پس از فوت مورث، بدون تقصیر آنان تلفشده است ، در این صورت نسبت به دیون زائد بر، ترکه مسئولیتی نخواهند داشت .
نظر اتفاقی
با توجه به اینکه مستندا به ماده ی 869 قانون مدنی حقوق و دیونی که به ترکه تعلق می گیرد بنابراین حقوق و دیون به شخص تعلق می گیرد نه به مال و مال تنها می تواند موضوع حق قرار گیرد نه اینکه صاحب آن باشد لذا باید برای ترکه شخصیت حقوقی قائل شد بنابراین دیون و مطالبات طلبکاران به ترکه تعلق می گیرد.شخصیت ترکه با موت متوفی شروع و با تسویه ترکه پایان می پذیرد و باقیمانده قهرا در اموال وراث داخل می شود .در خصوص رد یا قبول ترکه باید متذکر شد که رد یا قبول ترکه با مالکیت ورثه ارتباطی ندارد به عبارتی تصور نشود اگر وراث ترکه را قبول کنند مالک می شوند اگر رد کنند مالک نمی شوند.قبول ترکه به دو صورت است:1-قبول مطلق :که ورثه باید کلیه ی دیون متوفی را پرداخت کنند و اگر دیون بیش از ترکه باشد هر کدام به نسبت سهم الارث مازاد را پرداخت خواهند کرد مگر اینکه ثابت کنند ترکه کمتر از دیون بوده یا بدون تقصیر آنها تلف شده است بنابر این در قبول مطلق اصل برپرداخت دیون متوفی توسط ورثه است و خلاف آن را باید خود ورثه ثابت نمایند. 2-قبول مشروط:در قبول مشروط ورثه تنها متعهد می شوند بر اساس صورت تحریر دیون متوفی را پرداخت نمایند .زیاده بر ترکه را ورثه ملزم به پرداخت نیستند.