صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با توجه به اینکه رأی وحدت رو به شماره 733 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، فروشنده فضولی را مکلف به جبران غرامات وارده به مشتری و استرداد ثمن معامله به قیمت روز نموده است، چنانچه عقد به جهات دیگر مانند فقدان شرایط اساسی معامله قابل تسلیم نبودن مبیع – اعمال خیارات قانون باطل یا فسخ شود یا چنانچه مستاجر بدون اجازه مالک نسبت به انتقال سرقفلی به غیر اقدام نموده و به جهت عدم تنفیذ مالک عقد از بین برود، آیا در آن حالات نیز با فرض جهل مشتری فروشنده مکلف به استرداد ثمن به قیمت روز خواهد بود یا صرفاً جبران غرامات بر عهده بایع میباشد یا بایع هیچگونه مسئولیتی در قبال ثمن و غرامات وارده ندارد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1400/4/1 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص غرامات موضوع ماده 391 قانون مدنی، قابل تسری به جبران کاهش ارزش ثمن و محاسبه ثمن معامله به نرخ روز میباشد و با این توضیح نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
رأی وحدت رویه یک مبنا ارائه میدهد و آن این است که کاهش ارزش ثمن جزئی از ثمن است و نه خسارت، بنابراین با توجه به قواعد عام ضمان قهری از قبیل تسبیب و غرور باید ثمن به نرخ روز پرداخت شود و در هر صورت و به هر نحوی که معامله از بین برود و مطلقاً باید ثمن به نرخ روز پرداخت شود و علت از بین رفتن عقد موثر در مقام نیست.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 308 قانون مدنی | ماده 366 قانون مدنی | ماده 391 قانون مدنی