صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در خصوص تحقق بزه معامله به قصد فرار از دین : الف : بدون صدور حکم مرجع قضایی امکان وقوع بزه وجود دارد یا خیر؟ ب : در صورت صدور حکم قطعیت آن ملاک می باشد یا خیر؟ ج : نسبت به اجراییه های که از مراجع قضایی ( مثلاً چک برابر قانون جدید) یا اداره ثبت صادر می گردد بزه معامله به قصد فرار از دین متصور است یا خیر؟ د :با توجه به اینکه رسیدگی در دادگاه کیفری صورت می گیرد چگونه عین مال به عنوان جریمه اخذ و محکوم به از آن اخذ می شود ؟
نظر هیئت عالی
با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 774 مورخ 20/1/1398 هیأت عمومی دیوان عالی کشور نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری تهران موجه و مورد تأیید است.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه قانو نگذار عبارت (( دین و تعهدات مالی موضوع مذکور اسناد لازم الاجراء )) را که در ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1377 ذکر شده بود در ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 ذکر ننموده است و صرف عبارت ((مدیون )) مذکور در صدر ماده 21 حکایت از امکان اعمال این ماده بدون وجود حکم محکومیت ندارد و در ذیل ماده عبارت (( محکوم به )) حکایت از لزوم وجود حکم قطعی جهت تحقق بزه معامله به قصد فرار از دین را دارد و صدور حکم قطعی ضروری است . فلذا اجرائیه های موضوع قانون چک و اجرائیه های صادره از مراجع ثبتی را شامل نمی شود . در خصوص قسمت ذیل ماده نیز عین مال در صورت موجود بودن تحویل محکوم له می گردد و چنانچه سند رسمی تنظیم شده باشد ابطال آن نیاز به تقدیم دادخواست و رأی حقوقی دارد . نظریه اکثریت منطبق با نظریه مشورتی شماره 7/95/99 مورخه 24/1/95 اداره حقوقی قوه قضاییه می باشد.
نظر اقلیت
نظریه اقلیت اوّل : این دسته از همکاران محترم معتقد بودند با صرف وجود دین نمی توان موضوع را از مصادیق معامله به قصد فرار از دین دانست و لازم است حکم قطعی مرجع قضایی وجود داشته باشد ولی درخصوص اجرائیات مراجع قانونی نیز تحقق بزه معامله به قصد فرار از دین محقق است و از عبارت (( مدیون )) در صدر ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 این برداشت به دست می آید و درخصوص قسمت آخر سؤال نظریه اکثریت را داشتند . نظریه اقلیت دوّم : با عنایت به وجود عبارت ((مدیون )) درصد ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 نیاز به صدورحکم نیست و اگر دینی ثابت شود و متعاقب آن معامله صوری انجام و مال را مدیون به غیر منتقل کند همچنین در خصوص صدور اجرائیه از مراجع قانونی ، بزه معامله به قصد فرار از دین محقق می گردد و در خصوص قسمت آخر سوال نظریه اکثریت را داشتند.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394