صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
اگر شخصی در عالم واقع حقی داشته باشد برای مثال 20 میلیون تومان از شخصی طلبکار باشد و برای اثبات این حق، یک دست نوشته درست نماید دال بر اقرار آن شخص دیگر به بدهکاری خود به همین مبلغ؛ آیا این دست نوشته، جعلی محسوب میگردد؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه سندی ساخته شده که غیرواقعی است و قلب حقیقت رخ داده نتیجتاً در این خصوص نظر اقلیت صائب اعلام میشود.
نظر اکثریت
در جعل در اسناد رسمی تحت هر شرایطی بحث ضرر وجود دارد چون اعتماد مردم به اسناد دولتی از بین میرود و قابلیت اضرار به شخص معین شرط نیست و جعل محقق است اما در خصوص اسناد عادی مانند فرض مساله، جعل نیست چون اولاً؛ «تقلب» یعنی دسیسه و نیرنگ، یک عملی انجام شود که به ناحق است. موضوع سند حقیقت دارد و میتوان آن را با حالتی مقایسه کرد که یک شخص به واسطه عملیات متقلبانه، مال خود را ببرد که در این حالت کلاهبرداری محقق نمیشود. ثانیاً؛ جعل نیست چون متهم فاقد عنصر معنوی است و سوء نیتی وجود ندارد. شخص طلب داشته و قصد رسیدن به طلب خود را داشته است. ثالثاً؛ در جعل اسناد عادی باید قابلیت اضرار وجود داشته باشد که در فرض مساله چنین قابلیتی وجود ندارد.
نظر اقلیت
در هر حالت (اسناد رسمی یا عادی) جعل هست چون اولاً؛ قلب حقیقت رخ داده است. ما با دو تا حقیقت مواجه هستیم: 1- اساساً طلبکار بودن شخص. 2- وجود یا عدم وجود سند جهت اثبات ادعای خود مبنی بر طلبکار بودن که برای این مورد دوم، قلب حقیقت رخ داده، چون شخص سندی برای اثبات ادعای خود نداشته است. ثانیاً؛ ضرر هم وجود دارد و نیاز به وارد شدن ضرر به شاکی نیست و به نظم عمومی و جامعه ضرر وارد میشود. ما ادله اثبات داریم که در قانون مشخص شده و این ادله نباید متقلبانه ایجاد شده باشد چون نظام قضایی فریب میخورد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 523 قانون تعزیرات | ماده 536 قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات