صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پروندهای پیرو گزارش فوت مشکوک؛ یک جسد مجهولالهویه کشف میشود که هیچ مدارک شناسایی همراه وی نبوده است و با توجه به وضعیت جسد امکان انگشتنگاری از وی نیز جهت تشخیص هویت نبوده و با تحقیقات انجام شده نیز هویت وی کشف نمیشود و اولیای دم نامبرده شناسایی نمیگردند. در نهایت بعد از یک ماه از زمان کشف جسد و بعد از انجام کالبدگشایی و تعیین علت تامه فوت و اخذ نمونه DNA از متوفی جسد در شهرستان محل کشف جسد دفن میشود؛ بعد از گذشت چند ماه چند نفر از استان دیگری خود را معرفی میکنند و مدعی میشوند که متوفی، پدر آنها بوده است که چند ماه قبل مفقود شده است که جهت بررسی صحت و سقم ادعای از ایشان نمونه DNA اخذ میشود تا با نمونه اخذ شده از متوفی مطابقت داده شود. حال سوال اینجاست که با توجه به اینکه فرزندان متوفی بیان داشتهاند ما ساکن استان دیگری هستیم و درخواست نبش قبر و انتقال جسد به محل سکونت خود را دادهاند؛ آیا فرض مذکور در سوال جزء موارد جواز نبش قبر میباشد؟
نظر هیئت عالی
بنظر میرسد نبش قبر با هدف انتقال جسد به محل سکونت ورثه متوفی مشروع و قانونی نیست.
نظر اتفاقی
با توجه به ماده 634 قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم تعزیرات مصوب 1375) که مقرر نموده است: «هر کس بدون مجوز مشروع نبش قبر نماید به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال درجه 6 محکوم میشود.»؛ لذا در هیچ صورتی نباید این کار را انجام داد، مگر در موارد ذیل که در آنها جایز میباشد: 1- میت در زمینی که غصبی باشد دفن شده باشد. 2- دفن با کفن غصبی یا مال دیگری که غصبی است انجام شده باشد. 3- اگر چیز قیمتی در قبر افتاده باشد. 4- جهت غسل دادن یا کفن یا ... کردن میت که بدون آنها دفن شده باشد. 5- نبش قبر برای معاینه جسد به جهت امور حقوقی مربوط به اولیای دم باشد. 6- در صورتی که خوف درنده یا سیل یا دشمن و مانند آنها به میت باشد. 7- هرگاه بخواهند جسد را به یکی از مشاهد مشرفه نقل مکان کنند. فرض مذکور در سوال شامل هیچ یک از موارد فوق نمیباشد؛ لذا قطعاً تا عدم وصول نتیجه مطابقت DNA متوفی و مدعیان رابطه نسبی، این رابطه احراز نمیشود و مجوزی برای نبش قبر نمیباشد حتی در صورت مشخص شدن نتیجه DNA نیز با بررسی در فتاوای آیات عظام فرض مذکور در سوال مجوز قانونی برای نبش قبر نمیباشد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 634 قانون مجازات اسلامی