صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف به عنوان متهم در شعبه بازپرسی تحت قرار بازداشت موقت می باشد با انقضای مهلت بازداشت موقت و به جهت رفع ضرورت بازداشت موقت بازپرس قرار بازداشت موقت را فک و تبدیل به وثیقه می نماید ، اگر متهم قادر به تودیع وثیقه در این درجه نباشد آیا قرار وثیقه یاد شده قابل اعتراض می باشد؟ مدیر دفتر شعبه در حالیکه هنوز رأی قابلیت اعتراض دارد عمداً گواهی می نماید رأی قطعی شده است و به این دلیل شاکی پرونده متضرر می گردد ، در فرض فوق مرتکب چه جرمی شده است ؟
نظر هیئت عالی
هرچند قرار وثیقه در مقام تبدیل قرار بازداشت موقت صادر گردیده و مقام صادر کننده در موقعیت تخفیف قرار بوده معهذا چون همین قرار منتهی به بازداشت گردیده حق اعتراض متهم محفوظ است و در خصوص عمل مدیر دفتر رکن مادی ماده 540 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات تحقق یافته است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری در مقام بیان اعلام داشته ابقای قرار تامین کیفری قابل اعتراض از سوی متهم است ولی اشاره ای به قابل اعتراض بودن فک یا تخفیف قرار بازداشت موقت نکرده است و با عنایت به اینکه ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری قرارهای قابل اعتراض را مشخص نموده و اشاره ای به فک یا تخفیف قرار ننموده است لذا با توجه به اینکه قاضی در مقام تخفیف ، قرار وثیقه صادر نموده چنین قراری قابل اعتراض نمی باشد. با توجه به اینکه مدیر دفتر به عمد گزارشی خلاف واقع نموده و رأی قابل اعتراض را غیر قابل اعتراض گواهی نموده است می تواند مصداق سایر تصدیق نامه های موضوع ماده 540 قانون مجازات اسلامی باشد و لذا بزه گزارش خلاف واقع رخ داده است.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه اصل قرار وثیقه منتهی به بازداشت متهم بر اساس ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری قابل اعتراض است در مقام تخفیف نیز چنین قراری از سوی متهم قابل اعتراض است اصل تفسیر به نفع متهم نیز مؤید این دیدگاه است. با توجه به اینکه ماده 540 قانون مجازات اسلامی سایر تصدیق نامه های خلاف واقع که مربوط به پزشک می باشد و مشمول ماده 539 قانون مجازات اسلامی نمی گردد را شامل می شود لذا مدیر دفتر شعبه نمی تواند مصداق این ماده گردد و عمل انجام شده جرم تلقی نمی گردد صرفاً شاکی می تواند خسارات خود را از وی مطالبه نماید.
مستندات قانونی
ماده 242 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 539 قانون مجازات اسلامی | ماده 540 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392