صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا جد پدری طفل پس از فوت پدر طفل در صورت ازدواج مجدد مادر، می¬تواند حضانت طفل را از وی بگیرد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده 1170 قانون مدنی که حق حضانت را در صورتیکه مادر، شوهر دیگری اختیار کند برای پدر تعیین کرده است و نظر به اینکه صرفاً در ماده مرقوم از پدر یاد شده و قانونگذار در مقام بیان بوده و نامی از جد پدری ذکر نشده؛ لذا در فرض فوت پدر با ازدواج مجدد مادر، حق حضانت فرزند از وی سلب نخواهد شد. بدیهی است چنانچه با دلایل مثبته، بقای حضانت مادر از حیث اخلاقی و جسمی به مصلحت طفل نباشد، موضوع از ناحیه دادگاه با طرح ادعای هر خویشاوندی از جمله جد پدری، قابلیت بررسی و صدور رأی خواهد داشت. لذا نظر اکثریت: تأیید می¬شود.
نظر اتفاقی
ازدواج مجدد مادر که از موانع قانونی اجرای حق حضانت به شمار می¬رود و در ماده 1170 قانون مدنی به آن اشاره شده است، فقط حق تقدم او در برابر پدر را از بین می¬برد؛ زیرا مادری که شوهر کرده هر چند مانند پدر نمی¬تواند از فرزند نگاهداری کند؛ ولی در مقایسه با جد پدری و سایر خویشان، هیچ کانونی گرم¬تر و مطمئن¬تر از مادر برای پرورش کودک نیست و کودک نیز با مادرش راحت¬تر است. لکن اگر جد پدری اثبات کند که کودک در خانه ناپدری صدمه جسمی یا روحی می¬بیند، حضانت از مادر ساقط می¬شود. پس حضانت کودکی که پدرش فوت شده و مادرش ازدواج کرده هم چنان با مادر است و ازدواج مجدد مادر، مانعی در این راه ایجاد نمیکند و دادگاه در صورتی حضانت را به جد پدری می¬دهد که ضرورت آن را اقتضا کند.