صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
اگر زوج در ضمنعقد نکاح، به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد و سپس از پرداخت آن خودداری کند آیا خانواده عروس حق مطالبه شیربها را دارند؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: تعهد مورد بحث، صرف¬نظر از ماهیت و شکل تعهد و عرف بعضی از مناطق، در حدود تراضی طرفین و عدم مغایرت آن با قانون، با توجه به ماده 10 قانون مدنی لازم¬الوفا بوده و قابل مطالبه است و نظر اعلامی که مبتنی بر تراضی حاصله و انطباق بر مقررات ماده 10 قانون مدنی، شیربها را قابل مطالبه دانسته است، تأیید می¬شود.
نظر اتفاقی
اگر چه حکم شیربها در قانون مسکوت است و فقها نیز شیربها را به عنوان یک فرض (نه یک حق شرعی) مورد بررسی قرار داده¬اند و برخی از آنها معتقدند که شیربها حق شرعی نیست و مربوط به تراضی طرفین است؛ ولی در فرض مسئله باید گفت که اگر زوج در ضمنعقد نکاح به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد این عمل زوج یک نوع تعهد به نفع شخص ثالث (موضوع ماده 196 قانون مدنی) است همان¬گونه که در ماده 196 قانون مدنی مقرر شده: «... معذلک ممکن است شخص در ضمن معامله برای خود، تعهدی هم به نفع شخص ثالث کند.» و یا اینکه ممکن است عمل زوج، یک قرارداد خصوصی موضوع ماده 10 قانون مدنی باشد. به این ترتیب، اگر زوج به پرداخت مبلغی به عنوان شیربها به خانواده زوجه تعهد دهد، مکلف است به تعهد خود عمل کند و الّا خانواده زوجه میتوانند به استناد مواد 10، 196، 221، 222 و 226 قانون مدنی، الزام زوج به پرداخت شیربها را از دادگاه تقاضا کنند.