صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
حکم تحقیقات بازپرس و یا دادگاهی که از همراه داشتن حق وکیل متهم خودداری کند، با توجه به اصل 35 قانون اساسی و ماده واحده مجمع تشخیص مصلحت نظام و ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری از نظر اعتبار و غیر معتبر بودن چیست؟
نظر هیئت عالی
سلب حق دارا بودن وکیل از تخلف انتظامی است، که به موجب تبصره 2 ماده واحده مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص انتخاب وکیل توسط اصحاب دعوی نیز موید همین برداشت است که اگر محکمهای حق وکیل گرفتن را از متهم سلب نماید حکم صادره فاقد اعتبار قانونی است.
نظر اتفاقی
ماده 368 قانون اصول محاکمات جزایی بیان داشته که سلب حق همراه داشتن وکیل باعث بطلان حکم میباشد. همچنین تبصره ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری بیان داشته عدم رعایت تشریفات دادرسی موجب نقض رای نیست مگر آنکه تشریفات مذکور به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بیاعتباری رای شود. و حق همراه داشتن وکیل از تشریفات با اهمیت می باشد و همچنین حذف عبارت (بی اعتباری تحقیقات) از ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری سابق بدلیل آن بوده که این موضوع از واضحات بوده و با توجه به ایجازگویی قانون نیاز به ذکر آن نبوده است. همچنین تبصره ۲ ماده حق انتخاب وکیل توسط محاکم که بیان داشته هرگاه به تشخیص دیوان، محکمهای حق همراه داشتن وکیل را سلب نماید حکم صادره فاقد اعتبار قانونی است. پاسخ دیگر آنکه با توجه به صراحت قانون سابق در ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر بی عتباری و حذف این عبارت در قانون جدید لذا تحقیقات صورت گرفته در زمان ممانعت از متهم از داشتن چنین حقی دلیل بر بی اعتباری تحقیقات و ادله تحقیق نمیباشد و تنها دارای مجازات برای مقام قضایی میباشد و همچنین آنکه در مرحله انجام تحقیقات مقدماتی با توجه به محرمانگی تحقیقات و سرعت در تحقیقات لذا ممانعت از حق داشتن وکیل توسط متهم دلیل بر بی اعتباری تحقیقات نبوده و چه آنکه متهم در مرحله دادگاه میتواند از این حق خود استفاده نماید و از طرفی نیز اصل بر صحت تحقیقات توسط مقام قضایی میباشد و به صرف ممانعت از حق همراه داشتن وکیل نمی تواند موجب بی اعتباری تحقیقات گردد.
مستندات قانونی
اصل 35 قانون اساسی | ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری