صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
اگر پرونده حقوقی منتهی به صدور گزارش اصلاحی برابر ماده 184 قـانون آیـین دادرسـی مدنی شود و به موجب قسمتی از آن طرفین متعهد شوند کلیه دعـاوی خـود علیـه همـدیگر مطروحه در سایر شعب دادگاههای عمومی را که در جریان رسیدگی است مسترد نمایند، بـا این وصف یکی از طرفین گزارش اصلاحی به تعهد خود عمل نکند و دعوای یا دعاوی خود را مسترد ننماید و طرف دیگر با مراجعه به دادگاه با استناد به گزارش اصلاحی تقاضای (صدور قرار) رد دعاوی مطروحه علیه خود را نماید، تکلیف دادگاه چیست؟
نظر هیئت عالی
با توجه بـه مفهـوم مخـالف مـاده 185 قـانون آیـین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، هر گاه سـازش در دادگـاه محقق شود تعهدات طرفین و گذشت های آنان لازم الرعایه است. مطـابق مـاده 184 قـانون مزبور مفاد سازش نامه که طبق مواد 178 به بعد همان قـانون تنظـیم مـیشـود نسـبت بـه طرفین، وراث و قائممقام قانونی آنها نافذ و معتبر است و مانند احکام دادگـاههـا بـه موقـع اجرا گذاشته میشود، چه اینکه مورد سازش مخصوص به دعوای مطروحه بوده یـا شـامل دعاوی یا امور دیگری باشـد. بنـابراین، بـا توجـه بـه صـراحت مـواد مرقـوم، تعهـدات و گذشــت هــایی کــه طــرفین هنگـام تراضــی ســازش بــه عمــل آوردهانـد لازما لرعایـه و لازم الاجراست. در فرض سؤال تعهد به استرداد کلیه دعـاوی علیـه همـدیگر مطروحـه در سایر شعب عمومی که در جریان رسیدگی است، لازم الرعایـه بـوده و بـا بـه موقـع اجـرا گذاشتن اصلاحی، دعاوی مورد گذشت و توافق مسـترد شـده محسـوب و مختومـه تلقـی میشود، در نتیجه نظر اقلیت تأیید میشود.
نظر اکثریت
در گزارش اصلاحی طرفین بیان نکرده اند که دعاوی خود علیه همـدیگر کـه در سـایر شـعب دادگاههای عمومی در جریان رسیدگی است را مسترد کرده ایم و صِرف تعهد به اینکـه دعـاوی خود را مسترد خواهیم کرد، قابل ترتیب اثر در سایر شعبات دادگاه عمـومی نیسـت. بنـابراین، دادگاه باید برابر مقررات به رسیدگی خود مادامی که خواهان دعوای خود را مسترد نکرده ادامه دهد و نمیتواند با استناد به گزارش اصلاحی به کیفیت مزبور قرار رد دعوای خواهان را صادر کند.
نظر اقلیت
در ماده 184 قانون آیین دادرسی مدنی مقرر شده: «دادگاه پس از حصول سـازش بـین طـرفین رسیدگی را ختم و مبادرت به گزارش اصلاحی مینماید». مفاد سازش نامه که طبق مواد فـوق تنظیم میشود نسبت به طرفین و وراث و قائم مقام قانونی آنها نافذ و معتبر است و مانند احکام دادگاهها به موقع اجرا گذاشته میشود، چه اینکه مورد سازش مخصوص به دعـوای مطروحـه بوده یا شامل دعاوی یا امور دیگر باشد. بنابراین، در صورتی که یکی از طرفین به تعهـد خـود راجع به استرداد دعاوی مطروحه در سایر شعب دادگاهها عمل نکند باید با درخواست ذی نفع اجراییه صادر شود و برابر قانون اجرای احکام مدنی اقدام شود. چنانچه متعهد از انجام تعهـد مندرج در گزارش اصلاحی خود داری کند، قاضی اجرای احکـام شخصـاً یـا بـه وسـیله نامـه مراتب را به دادگاه مربوط اعلام و تقاضای استرداد دعوا از باب (الحاکم ولی الممتنع) مینماید و دادگاه با توجه به مراتب مرقوم قرار رد دعوای خواهان را صادر خواهد کرد.
مبحث
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی