صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در حادثه ی ناشی از کار برادر کارفرما که کارگر وی نیز بوده فوت می نماید . اولیای دم شامل ( پدر اصالتاًً و به ولایت از فرزندان متوفی ، مادر و همسر ) ابتدا شکایتی را مطرح می نمایند . پس از انجام تحقیقات لازم و مشخص شدن مقصرین حادثه از جمله کارفرما (که برادر متوفی بوده است) ، همسر متوفی در پرونده ای جداگانه دادخواست تأمین خواسته اموال متوفی را بابت مهریه تقدیم و پس از صدور قرار تأمین ، گواهی مربوطه را جهت توقیف دیات در پرونده کیفری به شعبه دادگاه ارائه می نماید ، پدر و مادر متوفی پس از اطلاع از تأمین خواسته توسط همسر متوفی ، رضایت خود را در پرونده کیفری علیه احد از مقصرین (کارفرما ) اعلام می نمایند حال با توجه به این که لازمه ی صدور حکم به پرداخت دیه وفق مقررات ماده 450 قانون مجازات اسلامی درخواست اولیاء دم است از طرفی رضایت اولیاء دم و عدم مطالبه دیه نیز به ضرر طلبکار (همسر متوفی ) است چرا که در صورت وصول دیه ابتدا می بایست دیون پرداخت گردد . تکلیف دادگاه جزایی چیست . آیا می بایست به رضایت ترتیب اثر دهد ؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان شهرکرد در فرضی که اعلام رضایت اولیای دم ( پدر و مادر متوفی ) در خصوص دیه متوفی، قبل از توقیف دیه بابت مهریه زوجه وی ( که مالاً پس از قطعیت حکم دادگاه است ) صورت پذیرد، موجه و مورد تأیید است. اما چنانچه پس از توقیف دیه از سوی اولیای دم، اعلام رضایت شود با توجه به ذینفع بودن زوجه متوفی سازش بین اولیای دم مزبور و محکوم علیه راجع به دیه باید با رضایت زوجه ( شخص ثالث ) باشد. بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان شهرکرد در این فرض موجه و مورد تأیید است.
نظر اکثریت
بلحاظ اینکه با پذیرفتن چنین رضایتی از سوی اولیاء دم در واقع اسقاط حق آنان باعث ورود ضرر و زیان به شخص ثالثی خواهد بود لذا بر اساس قاعده فقهی لاضرولاضرار فی الاسلام نمی توان به چنین رضایتنامه ای ( که با توجه به تمامی جوانب پرونده محرز و مسلم است که صرفاً به قصد اینکه همسر متوفی به حق و حقوق قانونی و شرعی خود نرسد ارائه شده است ) ترتیب اثر داد و در واقع بی اثر است .
نظر اقلیت
بلحاظ اینکه مطالبه دید صرفاً با شکایت اولیاء دم متوفی ( که پدر و مادر وی نیز جزء ورثه محسوب می شوند ) قابل وصول است و از طرفی نیز ماده 450 قانون مجازات اسلامی نیز مؤید همین امر است لذا می بایست دادگاه به رضایت پدر و مادر متوفی ترتیب اثر بدهد .
مستندات قانونی
ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی | ماده 450 قانون مجازات اسلامی