صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا خواهان (زوج یا زوجه) بدون اینکه مسبوق به رأی حضانت یا ملاقات باشد میتواند دادخواست اعمال ماده 42 قانون حمایت خانواده مصوب 01/12/1391 مجلس شورای اسلامی با خواسته منع خروج از کشور را تقدیم دادگاه بنماید؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت مطلوب و مورد تأیید هیأت عالی است؛ با این توضیح که بنا به وحدت ملاک ماده 42 قانون حمایت خانواده قبل از صدور حکم به حضانت یا ملاقات فرزند، بنا به دادخواست هر یک از زوجین یا اشخاص نامبرده در ماده مزبور، دادگاه خانواده میتواند دستور موقت مبنی بر منع خروج از کشور نیز صادر نماید؛ بنابراین دادخواست مذکور در هر حال (چه مسبوق به رأی باشد یا نباشد) قابلیت استماع دارد.
نظر اکثریت
مطابق ماده 42 قانون حمایت خانواده 4 دسته از افراد هستند که باید با رضایت آنها میتوان محل اقامت صغیر یا مجنون را تغییر داد و یا خارج از کشور فرستاد. طبق ماده فوق ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت و نگهداری به او واگذار شده است و در فرض سوال دسته چهار متصور است یعنی بطور مثال زن و شوهری که با هم زندگی میکنند و میخواهد فرزند مشترک را از کشور خارج کند مادر میتواند درخواست ممنوعالخروجی را از دادگاه بنماید هرچند که مطابق قانون گذرنامه (ماده 19 و 18) اشخاص و افرادی که میتوانند مانع خروج شوند را نام برده و برای زوجه (مادر) چنین اختیاری را در نظر نگرفته ولی مادر میتواند مطابق ماده 310 قانون آئین دادرسی مدنی درخواست صدور دستور موقت ممنوعالخروجی را اقدام نماید و به این شکل مخالفت خود را با خروج طفل از کشور اعلام نماید و در این صورت دادگاه وارد رسیدگی شود و مطابق ماده 42 قانون حمایت خانواده، ممنوعالخروجی را صادر نماید و نیازی به حکم حضانت هم نمیباشد.
نظر اقلیت
اقلیت نظر به عدم پذیرش درخواست ممنوعالخروجی از ناحیه زوجه یا زوج بدون حکم حضانت دارند.
مستندات قانونی
ماده 18 قانون گذرنامه | ماده 19 قانون گذرنامه | ماده 310 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 42 قانون حمایت خانواده مصوب 01/12/1391