صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه فرمانده سپاه شهرستان مرتکب جرم گردد به اتهام وی در دادسرای مرکز استان رسیدگی میشود یا دادسرای محل وقوع بزه؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان مهدیشهر استان سمنان مورد تأیید است زیرا، اولاً اصل بر صلاحیت محلی دادگاهها و دادسراهاست. ماده 310 قانون آیین دادرسی کیفری به صراحت بیان میکند که دادگاه محل وقوع جرم، صالح به رسیدگی است. ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری استثنائاتی را برای برخی مقامات پیشبینی کرده است، اما فرمانده سپاه شهرستان در این ماده ذکر نشده و صلاحیت دادسرای مرکز استان را نمیتوان به اشخاص مذکور تعمیم داد. ثانیاً صلاحیت استثنایی که به اعتبار اشخاص مقرر میشود میباید به نحو محدود تفسیر شود. صلاحیت دادگاهها و دادسراها قاعدهای آمره و مرتبط با نظم عمومی است و باید تفسیر مضیق شود. در موارد استثنایی (مانند ماده 308 )، نباید اشخاصی که صریحاً نام برده نشده اند، مشمول حکم دانست. ثالثاً در ارتباط با نظامیان، ملاک صلاحیت شخصی، درجه نظامی ایشان است و پست سازمانی مناط اعتبار نیست. مؤید این امر ماده 307 قانون آیین دادرسی کیفری است که به جرائم عمومی افسران نظامی و انتظامی با درجات خاص (سرتیپ و بالاتر ) تصریح شده است. در نتیجه، نظر اقلیت قضات محترم حوزه قضایی مذکور، تأیید میشود.
نظر اکثریت
به اتهام نظامی فرمانده سپاه در دادگاه نظامی رسیدگی میشود اما اگر اتهام به دلیل بودن نظامی نباشد با توجه به اینکه فرمانده سپاه ریاست بر اداره متبوعه خود دارد و رئیس تلقی میشود و با توجه به بند 1 ماده 2 اصلاحی از قوانین کیفر و تبصره 1 ماده 8 قانون تشکیل دادگاههای عمومی مصوب 1358 رسیدگی به کلیه جرایم عمومی فرماندهان و جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب میشوند در صلاحیت دادگاه مرکز استان است و طبق مواد 22 و 310 قانون آئین دادرسی کیفری اصل بر صلاحیت دادسرا و دادگاه محل وقوع جرم است و مواردی که دادگاه محل وقوع جرم صلاحیت ندارد خلاف اصل است باید به قدر متیقن اکتفا شود که در فرض این سوال جرایم فرماندهان انتظامی شهرستان غیر مرکز استان به دلیل خاص از شمول اصل اولی خارج است.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه اصل صلاحیت دادسرا محل وقوع جرم است و فرمانده سپاه در ماده 308 قانون آئین دادرسی کیفری ذکر نشده است و چون صلاحیت آمره و مربوط به نظم عمومی میباشد؛ دادسرای محل وقوع جرم صالح میباشد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 307 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 310 قانون آیین دادرسی کیفری