صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه فردی در یک شهرستان در حین رانندگی با فرد دیگری برخورد و مصدوم شود و به علت جراحات وارده به شهر دیگر اعزام گردیده و در آنجا فوت نماید آیا دادگاه صالح به رسیدگی به جرم قتل غیر عمدی در اثر بی احتیاطی در امر رانندگی دادگاه محل فوت مصدوم است یا دادگاه محل وقوع تصادف و حادثه؟
نظر هیئت عالی
در مواردی نظیر قتل (اعم از عمدی یا غیرعمدی) که نتیجه (ازهاق نفس) اثر رفتار مرتکب است و نه جزیی از آن، محل وقوع بزه، حوزه قضایی است که رفتار مرتکب در آن محقق شده است و نه محل حدوث نتیجه، بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان بندر ترکمن (که رویه قضایی نیز به همین مبنا و روش است) مورد تأیید میباشد.
نظر اکثریت
بموجب ماده 310 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 متهم در دادگاه محاکمه میشود که جرم در حوزه آن واقع شده باشد. محل وقوع جرم نیز بر اساس عنصر مادی آن تعیین میشود . عنصر مادی هر جرمی در جرایم مقید به نتیجه، متشکل از سه بخش رفتار مادی، شرایط و اوضاع و احوال قانونی و نتیجه میباشد. جرم مقید زمانی واقع میشود که نتیجهای که از آن منظور نظر است حاصل شده و تحقق خارجی پیدا کند. به عبارت دیگر زمان تحقق جرم آن وقتی است که هر سه رکن جرم واقع شود و لذا در فرض سوال دادگاه صالح به رسیدگی دادگاه محلی است که نتیجه جرم یعنی ازهاق نفس واقع شده است.
نظر اقلیت
در خصوص جرم قتل اعم از عمدی و غیرعمدی رویه قضایی بین قضات آن است که دادسرا و دادگاه محل وقوع رفتار مادی را ملاک تشخیص صلاحیت محلی قرار میدهند چرا که جایی که صحنه وقوع جرم واقع شده و بازسازی صحنه وقوع جرم در آنجا باید انجام شود محل وقوع رفتار مادی است نه محل وقوع تحقق نتیجه. ضمن اینکه در فروض مختلفی پیش میآید که به دلیل وجود بیمارستان مجهزی در یک شهر ممکن است مصدومین مختلف از نقاط متعدد از شهرهای همجوار جهت درمان به محل وقوع آن بیمارستان منتقل شوند حال اگر این مصدومین در اثر صدمات وارده در آن بیمارستان یا مراکز درمانی فوت نمایند بایستی طبق نظری که دادگاه محل وقوع نتیجه را صالح به رسیدگی میداند به همه این پروندهها در دادگاه محل وقوع آن مرکز درمانی به عنوان محل وقوع نتیجه رسیدگی صورت گیرد که این امر منطقی به نظر نمیرسد.
مستندات قانونی
ماده 310 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 92