صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف که یک شخص دارای جنون ادواری میباشد برادر خود به نام ج را که در حال خواب در ایوان خانه است با زدن یک سنگ بزرگ به سر وی، او را به قتل رسانده است و دو نفر از همسایگان نیز در روبروی خانه در بالکن حضور داشتهاند که مراتب اقدام آقای الف را دیدهاند و فوراً به پلیس110 گزارش نموده و مراتب را به فوریتهای پزشکی اعلام داشتهاند و آقای الف نیز دستگیر و یک روز بعد از ماجرا مصدوم که برادر الف میباشد در اثر شکستن جمجمه وی فوت نموده است و پزشکی قانونی نیز علت تامه فوت را اصابت جسم سخت به ناحیه سر اعلام نموده است و متهم نیز اعلام نموده است دارای جنون ادواری است و اصلا بیاد ندارد که چنین اقدامی انجام داده است. این موضوع در دستور کار قرار گرفته و مراتب بررسی شده است که حسب اوراق و محتویات ارائه شده از سوی خانواده قاتل، وی یک شخص دارای جنون ادواری میباشد و شهودی نیز جهت اثبات موضوع نزد بازپرس حضور بعمل آوردهاند و شهادت به جنون ادواری متهم دادهاند و پزشکی قانونی نیز مراتب جنون وی را تایید و اعلام نموده است علی الهذا در فرض مسئله فوق دادگاه صالح به رسیدگی به پرونده متهم موصوف کدام دادگاه میباشد؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه مجازات قانونی قتل عمدی، قصاص نفس میباشد صرف نظر از شرایط خاص متهم، از جمله جنون، رسیدگی به موضوع در صلاحیت دادگاه کیفری یک است.
نظر اتفاقی
در فرض سوال جرم ارتکابی از نوع قتل خطای محض موضوع ماده 292 قانون مجازت اسلامی محسوب میگردد اما در خصوص اینکه کدام دادگاه صالح است عده ای از حقوقدانان نظر بر این دارند که مجازات قتل خطای محض فقط پرداخت دیه از سوی عاقله میباشد و چون مجازات دیگری ندارد پس در صلاحیت دادگاه کیفری دو میباشد اما عدهای که نظر مخالفی دارند عقیده به این دارند که مجازات اولیه قتل، قصاص است و ملاک تعیین صلاحیت دادگاه مجازات اولیه و قانونی جرم ارتکابی است و شخصیت متهم در تعیین صلاحیت موثر در مقام نیست و مطابق با ماده 302 دادگاه کیفری یک را صالح به رسیدگی به موضوع میدانند (صرف نظر از میزان مجازات ثانویه جرم ارتکابی) چرا که تعیین صلاحیت طبق ماده 302 ق.آ.د.ک بر اساس مجازات اولیه و قانونی جرم ارتکابی است.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 292 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392