صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف که خریدار ملک بوده است علیه آقای ب که فروشنده بوده است و ملک غیر در آمده است؛ دعوای حقوقی با خواسته خسارت حسب ماده 391 قانون مدنی مطرح مینماید و پس از صلح بین طرفین، گزارش اصلاحی مبنی بر پرداخت خسارت توسط آقای ب به آقای الف صادر میگردد. پس از مدتی آقای ب دادخواست دیگری علیه آقای الف به خواسته بطلان گزارش اصلاحی مطرح مینماید که آقای الف (خریدار مبیع) بوده، عالم به مال غیر بودن آن ملک بوده است، مطرح مینماید و اعلام مینماید بنابر ماده 391 قانون مدنی؛ بنده نباید غرامت میدادم؛ لذا بنابر ماده 762 قانون مدنی، موضوع صلح و گزارش اصلاحی اشتباه و باطل میباشد. حال تکلیف قاضی پرونده چیست؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال که صدور گزارش اصلاحی مبتنی بر جهل خریدار به مستحق للغیر برآمدن مبیع و نتیجتاً استحقاق به دریافت غرامت صادر شده و فروشنده نیز بر این اساس مبادرت به صلح و سازش نموده است و متعاقباً دلیلی به دست آید که مؤید اطلاع خریدار از آن و نتیجتاً عدم استحقاق وی به دریافت غرامت باشد، به علاوه طبق ماده 265 قانون مدنی نیز موید حق استرداد وجوهی میباشد که به اشتباه پرداخت شده لذا امکان درخواست ابطال گزارش اصلاحی و رسیدگی دادگاه به دعوی مزبور وجود دارد.
نظر اکثریت
در معامله وقتی طرفین ثمن و مثمن را رد و بدل کردهاند و در شرایط معامله نیز این قید شده است اگر مستحق للغیر درآمده؛ باید خسارت پرداخت گردد. این به معنای ضمان درک نیست بلکه ضمان قانونی است و با ضمان قراردادی منافاتی ندارد؛ لذا صلح براساس ضمان قانونی است؛ نه ضمان قراردادی و صحیح میباشد.
نظر اقلیت
ضمان درک ناشی از آثار بیع صحیح است ولی وقتی بیع باطل است دیگر بحث ضمان درک پیش نمیآید. در فرض سوال اگر ثابت شود؛ خریدار عالم به مال غیر بودن داشت که برای فروشنده جهل در مدیونیت (براساس ماده 391 قانون مدنی دیگر مدیون نبوده است) است و اگر این جهل اثبات شود و فرد جهل در موضوع (مدیونیت) داشته باشد؛ دیگر صلح (گزارش اصلاحی) صحیح نیست.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 391 قانون مدنی | ماده 762 قانون مدنی