صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در صورت درخواست طلاق توسط زوج و با توجه به ترتیبی که در پرداخت حقوق درخواستی زوجه در تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 ذکر شده است؛ آیا با وجود شرط در امور مالی مثل تنصیف اموال، زن می¬تواند از این شرط صرف¬نظر کرده و درخواست حق¬الزحمه یا نحله کند؟
نظر هیئت عالی
هر چند که شرط ضمن¬العقد تنصیف اموال زوج در عقد نکاح مقوله¬ای جدا از اجرت¬المثل و نحله مورد نظر مقنن در تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق است؛ ولیکن مطابق مقررات تبصره مرقوم، مطالبه اجرتالمثل یا نحله زمانی امکانپذیر است که اولاً؛ ضمنعقد یا عقد لازم خارج در خصوص امور مالی شرطی نشده باشد و ثانیاً؛ شرایط بندهای الف یا ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق محقق باشد. به عبارت دیگر، چنانچه ضمنعقد یا عقد لازم دیگری در خصوص امور مالی شرط شده باشد، طبق آن عمل می¬شود. در غیر این صورت، هرگاه طلاق بنابه درخواست زوجه نباشد و نیز تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار وی نباشد به ترتیب مقرر در بندهای الف یا ب عمل خواهد شد و عبارت «در غیر اینصورت» در تبصره 6 قانون یادشده، مؤید این معناست.
نظر اکثریت
زوجه می¬تواند از شرط مالی و تنصیف مال صرف¬نظر کند و تقاضای حق¬الزحمه و اجرت¬المثل نماید. شرط سه قسم است: شرط ضمن عقد، شرط فعل یا شرط نتیجه. شرط فعل قابل اسقاط است؛ ولی شرط نتیجه قابل اسقاط نیست. این شرط، شرط ضمنعقد است و میتواند صرف¬نظر کند و ماده 244 قانون مدنی مؤید این امر است.
نظر اقلیت
مطالبه اجرت¬المثل و تنصیف مال مانعة¬الجمع نیست. زوجه هر دو را می¬تواند درخواست کند و یا هر کدام از این حق¬ها را اجرا کند.