صورت‌جلسه نشست قضائی

کد نشست:۱۴۰۵-۱۱۸۸۴
برگزار شده توسط:استان گلستان/ شهر بندر ترکمن
تاریخ برگزاری:۱۴۰۲/۰۳/۲۱
موضوع:درخواست دستور موقت پس از صدور رای بدوی و قبل از قطعیت آن

پرسش

چنانچه پس از صدور رای بدوی در دادگاه حقوقی و قبل از قطعیت آن، درخواست دستور موقت به دادگاه ارسال شود تکلیف چیست؟ آیا اتخاذ تصمیم با مرجع بدوی است یا دادگاه تجدید نظر؟

نظر هیئت عالی

هرچند در قانون در مورد زمان تقدیم درخواست دستور موقت ساکت است اما با توجه به شباهت و اهداف مشترک با قرار تأمین خواسته و همچنین نظر به اینکه در ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی تأمین خواسته صرفاً قبل از طرح دعوی و یا در جریان دادرسی امکان‌پذیر می‌باشد؛ لذا در مورد سؤال، صدور دستور موقت فقط قبل از تقدیم دادخواست اصلی و یا در جریان دادرسی امکان‌پذیر می‌باشد.

نظر اکثریت

ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص تامین خواسته، زمان‌های تقدیم دادخواست را به صراحت معین و به قبل از تقدیم دادخواست یا زمان طرح دادخواست و یا در جریان دادرسی تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده تقسیم نموده است لکن در قانون در مورد دستور موقت چنین تصریحی نداریم. ماده ۳۱۱ قانون فوق الذکر بیان می‌دارد: چنانچه اصل دعوا در دادگاهی مطرح باشد مرجع دستور موقت همان دادگاه خواهد بود و در غیر اینصورت مرجع درخواست دادگاهی می‌باشد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد. بنابراین این ماده بیانگر آن است که اگر دعوا در جریان دادرسی قرار داشته باشد درخواست دستور موقت پذیرفته می‌شود. همچنین ماده ۳۱۸ قانون مزبور مقرر می‌دارد: پس از صدور دستور موقت در صورتی که از قبل اقامه دعوا نشده باشد، درخواست کننده باید حداکثر ظرف بیست روز از تاریخ صدور دستور، به منظور اثبات دعوای خود به دادگاه صالح مراجعه و دادخواست خود را تقدیم و گواهی آن‌را به دادگاهی که دستور موقت صادر کرده تسلیم نماید در غیر اینصورت دادگاه صادر کننده دستور موقت به درخواست طرف از آن رفع اثر خواهد کرد. بنابراین مطابق این ماده قبل از تقدیم دادخواست نیز صدور دستور موقت ممکن است. اما در خصوص صدور دستور موقت بعد از زمان صدور رای و قبل از قبل از قطعیت رای ابهام وجود دارد. ماده ۳۲۵ این قانون مقرر می‌دارد: قبول یا رد دستور موقت مستقلاً قابل اعتراض نیست. فلذا اعتراض به دستور موقت در زمان اعتراض به رای اصلی است بنابراین از این ماده می‌توان این گونه برداشت کرد که در زمان صدور رای باید دستور موقتی صادر شده باشد چون بعد از اینکه رای صادر شد صدور دستور موقت وجاهتی ندارد. زیرا فرض صلاحیت دادگاه تجدید نظر برای صدور دستور موقت زمانی مطرح می‌شود که اصل دعوا با تجدیدنظرخواهی در آن دادگاه مطرح باشد نه اینکه درخواست دستور موقت قبل از طرح دعوای اصلی به دادگاه تجدید نظر ارسال شده باشد. با توجه به صراحت ماده ۳۱۱ چنانچه دعوا در دادگاه تجدیدنظر مطرح شده باشد مرجع درخواست دستور موقت همان دادگاه خواهد بود چون در قانون درباره صدور دستور موقت در مرحله تجدید نظر ترتیب دیگری مقرر نشده بنابراین صدور دستور موقت از سوی دادگاه تجدید نظر قانونی است.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه مبحث دادرسی فوری در قانون آیین دادرسی مدنی قبل از مبحث تجدید نظر آمده و در مبحث تجدیدنظر به دادرسی فوری اشاره نشده است و نیز در ماده ۳۱۸ همان قانون آمده است که پس از صدور دستور موقت در صورتی که از قبل اقامه دعوا نشده باشد درخواست کننده می‌تواند تا بیست روز از تاریخ صدور دستور موقت به منظور اثبات دعوای خود به دادگاه صالح مراجعه و دادخواست خود را تقدیم کند. لذا منظور از دادگاه صالح دادگاه بدوی است زیرا به دادگاه تجدید نظر نمی‌توان از ابتدا دادخواست داد. به علاوه اینکه مطابق ماده ۳۲۵ همین قانون دستور موقت ضمن تجدیدنظرخواهی از اصل دعوا قابل اعتراض است لذا برای حفظ قابل اعتراض بودن رای، دادگاه بدوی باید آن را صادر کند. بنابراین دادگاه تجدید نظر نمی‌تواند دستور موقت صادر کند و باید درخواست به دادگاه بدوی مطرح شود. در این صورت باید درخواست صدور دستور موقت را نگه داریم تا اگر نسبت به رای اصلی پرونده اعتراض صورت گرفت به دادگاه تجدید نظر ارسال شود اما اگر اعتراضی نکرد باید درخواست صدور دستور موقت رد شود چون موعد زمانی طرح آن رعایت نشده لذا طرح این دعوا فاقد وجاهت قانونی است و این رد دادخواست در صورت اعتراض به رای اصلی قابل اعتراض است.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 318 قانون آئین دادرسی مدنی | ماده 325 قانون آئین دادرسی مدنی

درخواست دستور موقت پس از صدور رای بدوی و قبل از قطعیت آن | نشست قضایی | قضا