صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
زوجین تابع فرقه بهائی با اقرار به زوجیت و اینکه بر اساس قواعد دینشان از یکدیگر جدا شده¬اند، دادخواستی به خواسته صدور حکم گواهی عدم امکان سازش، برای ثبت در دفترخانه طلاق ارائه داده¬اند. آیا دعوای ایشان قابل استماع است؟
نظر هیئت عالی
صرف¬نظر از تعلق زوجین به فرقه ضاله بهائی، اساساً کلیه سکنه ایران تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران از جمله قانون مدنی هستند. در فرض سؤال، موجبی برای استثنا کردن روابط زناشویی از این قاعده وجود ندارد. بنابراین، بر فرض وقوع نکاح وفق مقررات قانون مدنی و ثبت آن، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش قابل استماع و رسیدگی بر اساس عمومات قوانین ماهوی و شکلی است.
نظر اتفاقی
چنین دعوایی مطابق قانون نبوده و قابلیت استماع را ندارد. زیرا: 1ـ قوانین جمهوری اسلامی ایران بر کلیه سکنه آن حاکم است و از این اصل کلی صرفاً امور مربوط به احوال شخصیه اقلیت¬های مذهبی و ادیان به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی مستثنی است. فرقه ضاله بهائی جزء هیچ¬یک نبوده و قانون ایران بر روابط آنان حاکم است. 2ـ هر چند عقد نکاح از عقود غیر تشریفاتی است و ثبت آن جزء تشریفات نبوده و صرفاً برای عدم ثبت آن مجازات در نظر گرفته شده است؛ لکن صدور گواهی عدم امکان سازش و متعاقب آن مراجعه به دفترخانه طلاق و ثبت آن مستلزم این است که قبلاً نکاحی صورت گرفته و در دفترخانه ازدواج ثبت شده باشد. 3ـ زوجین ابتدا باید نسبت به ثبت ازدواج خود اقدام کرده و سپس جهت صدور حکم و اخذ گواهی عدم امکان سازش اقامه دعوا کنند.