صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
تاریخ برگزاری:۱۳۸۴/۱۱/۱۷
موضوع:دستور ورود به منزل با فک قفل به منظور انجام معاینه محل

پرسش

در صورت صدور قرار معاینه محل توسط دادگاه حقوقی و خودداری خوانده از بـازکردن درب محل جهت اجرای قرار صادره، آیا دادگاه حقوقی میتواند دستور ورود به منزل با فک قفل را صادر کند یا خیر؟

نظر هیئت عالی

اصـولاً ورود بـه منـزل اشـخاص بـدون اجـازه و موافقت مالک بـه موجـب قـانون اساسـی ممنـوع اسـت؛ مگـر در مـواردی کـه قانونگذار برای برقراری نظم و امنیت جامعه خصوصاً کشـف جـرم بـرای ورود بـه منـزل اشخاص اعمال قوه قهریه را جایز بداند. در سؤال مطروحه قاضی برای رسیدگی به دعوای قرار معاینه محل را ضروری تشخیص داده و با صدور قرار در وقت اجرای آن به ممانعـت مالک برخورد میکند. در اینجا توسل به زور برای ورود به منزل خوانده مجوز قانونی ندارد و دادگاه میتواند به طرق دیگری برای احراز واقعیت اقدام نماید و عمل خوانـده را قرینـه بر صحت ادعای خواهان تلقی کند.

نظر اکثریت

مطابق ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی، در کلیه امور حقوقی، دادگاه میتواند هر گونـه تحقیق یا اقدام لازم برای کشف حقیقت را انجام دهد. دادگاه قرار معاینـه محلـی را جهـت کشف حقیقت صادر کرده و به هر طریق ممکن باید اجرا شود. با توجه به اینکـه اقـدامات طرفین پرونده نباید مانع اجرای دستورات دادگاه و کشف حقیقت باشـد و نظـر بـه اینکـه حاکم دادگاه به استناد قاعده «الحاکم ولی ممتنع» در حقیقت ولـی ممتنـع اسـت و بـا اخـذ وحدت ملاک از ماده 14 قانون اجرای احکام مدنی، دادگاه میتواند دستور ورود بـه منـزل و در صورت لزوم توسل به قوای قهریه را صادر و به هر طریق ممکـن نسـبت بـه اجـرای قرار صادره اقدام کند. اطلاق و عموم ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی نیز بیانگر همـین امر است.

نظر اقلیت

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در کنار جان و مال و ناموس مردم، مسکن آنـان را نیز از هر گونه تعرض مصون دانسته اسـت؛ مگـر در مـوارد مقـرر در قـانون و بـا حکـم مقامات صالحه قانونی؛ بنابراین، همچنآنکه در غیر از موارد قانونی نمیتـوان بـه جـان و آزادی اشخاص تعرض کرده و آنها را مجازات نمود و همـان طـوری کـه غیـر از مـوارد قانون نمیتوان به اموال مردم تعرض نمـوده و آن را ضـبط یـا مصـادره کـرد، در مـورد تعرض به مسکن نیز به همین شـکل اسـت و فقـط در مـواردی دسـتور ورود بـه منـزل اشخاص داده میشود که قانون مقرر کرده است؛ مثل امور حسبی یا اجرای احکام قطعـی طبق ماده 14 قانون اجرای احکام مدنی و یا مسائل کیفری کـه در قـانون آیـین دادرسـی کیفری مشخص شده است. در غیر از این موارد دستور ورود بـه منـزل دیگـران و هتـک حرمت منازل و مساکن مردم غیر قانونی است. در نهایت اگر صدور قرار تأمین دلیـل یـا قرار کارشناسی به تشخیص دادگاه یا درخواست خواهان باشد دادگاه مـیتوانـد، امتنـاع خوانده از اجرای قرار را قرینه و اماره صدق ادعای خواهان قرار دهد و اگر صدور قـرار به درخواست خوانده باشد، امتناع خوانده از اجرای قرار موجـب خـروج قـرار از عـداد دلایل نامبرده خواهد بود.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

* قانون آیین دادرسی مدنی

دستور ورود به منزل با فک قفل به منظور انجام معاینه محل | نشست قضایی | قضا