صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف از شخص ب طلبکاری دارد و با طرح دعوی حقوقی رای قطعی اخذ می نماید؛ شخص ب قبل از پرداخت دین در تاریخ 1/1/1397 فوت می کند؛ شخص الف پس از تاریخ 2 ماه از فوت مرحوم و با اطلاع از اینکه مرحوم از شخص ج به میزان طلب خود طلبکار بوده نسبت به طرح دعوی حقوقی اقدام می کند؛ در این فرض دادگاه حقوقی چه تصمیمی اتخاذ می کند؟
نظر هیئت عالی
اولاً؛ مطابق ماده 235 قانون امور حسبی دعوای شخص الف به عنوان بستانکار متوفی می تواند به طرفیت شخص "ج" که مدیون متوفی است اقامه شود؛ اما این امکان قانونی منوط به موردی است که بنا به تصریح صدر ماده مذکور ترکه به مقدار کافی برای ادای دین در ید وراث نباشد والاً باید به طرفیت ورثه درخواست صدور اجرائیه گردد. ثانیاً؛ قانونگذار در ماده 250 قانون امور حسبی مهلت رد ترکه از سوی وراث متوفی را یک ماه مقرر داشته و پس از انقضای آن اگر طبق ماده 249 قانون مذکور رد ترکه کتباً یا شفاهاً به دادگاه ذی صلاح اعلام نشود، در حکم قبول ترکه می باشد که در فرض کافی بودن ترکه در ید وراث طبق ماده 248 قانون مرقوم، ورثه مسئولند و اجرائیه با رعایت مفاد ماده اخیرالذکر صادر می شود و برای مازاد بر ترکه در ید وراث، اگر شخص "ج" مدیون متوفی باشد، امکان اقامه دعوا به طرفیت ایشان وجود دارد.
نظر اکثریت
با توجه به حکم مواد 235 و 236 قانون امور حسبی در این وضعیت طلبکار می تواند علیه ورثه و مدیون به متوفی طرح دعوی نماید و پس از تحصیل حکم محکومیت نسبت به اخذ دیون از محل اموال بدهکار به متوفی اقدام کند و در صورت طرح دعوی دادگاه با رسیدگی حکم ماهیتی لازم صادر می کند.