صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا دلایل توجه اتهام در مرحله تفهیم اتهام و صدور قرار جلب به دادرسی متفاوت است؟ به عنوان مثال شخصی مدعی گردیده است احدی از مامورین به وی توهین نموده و در خصوص ادعای خود یک شاهد معرفی نموده و مشتکی عنه منکر موضوع میباشد. با توجه به اینکه مطابق ماده ۱۹۹ قانون مجازات اسلامی نصاب شهادت در کلیه جرائم دو شاهد مرد است قاعدتاً در اینجا امکان صدور قرار جلب به دادرسی وجود ندارد اما آیا با وجود یک شاهد می توان مشتکی عنه را به عنوان متهم احضار و جهت بررسی سایر قرائن و امارات و کسب دلیل اظهارات وی را اخذ نمود؟
نظر هیئت عالی
در فقه و نظام حقوقی دارای مفهوم روشن و مشخصی است از واژه دلیل مقنن در بخش های مختلف قوانین نام برده است که حسب مورد مفهوم آن مشخص می شود. منظور از دلایل در ماده 168 قانون آیین دادرسی صرفا دلیل یا دلایلی است که دلالت بر توجه اتهام به متهم جهت احضار یا جلب وی داشته باشد. منظور از دلیل در ماده 217 قانون آیین دادرسی کیفری که متعاقب احضار یا جلب متهم است دلیلی است که دلالت بر بقا توجه اتهام به متهم داشته باشد و منظور از دلیل در مواد قانون دیگر اعم از مواد 250-265-374 و ... متضمن مفهوم دیگری است در نتیجه دلیل لازم برای احضار متهم الزاما به معنای دلیل لازم برای احراز بزهکاری متهم نیست؛ به عبارت دیگر، درجه ارزش گذاری و ارزیابی ادله در مراحل مختلف دادرسی کیفری متفاوت است.
نظر اکثریت
دلایل توجه اتهام به متهم برای تفهیم اتهام که در ماده ۱۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری به آن اشاره گردیده است با دلایل اثبات جرم متفاوت میباشد و اینکه در چه مواردی امکان احضار متهم وجود دارد منوط به تشخیص مقام قضایی است و در واقع احضار متهم باید مستند به قرائن و ادلهای باشد که بر تشخیص مقام قضایی برای احضار متهم کافی است.
مستندات قانونی
ماده 168 قانون آیین دادرسی مدنی