صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
هرگاه مالک ملک مجاور، نسبت به تصرف بخشی از اراضی همسایه خود اقدام و مبادرت به احداث دیوار یا تأسیسات کند و مالکیت خواهان در خصوص زمین مورد تصرف و تجاوز، محرز شود، آیا رسیدگی به دعوای خلع ید از سوی خواهان قابلیت رسیدگی دارد ؟(با این قید که میزان تجاوز مختصر و قابل اغماض است و این تصرف بر اثر اشتباه در محاسبه صورت پذیرفته است)
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (8): اگر مالک مجاور ندانسته به ملک دیگری تجاوز کند و تجاوز ناچیز و مختصر باشد، اگر چه قانوناً باید از متجاوز خلع ید شود، دراین مورد قانونگذاربا وضع ماده واحده لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاکمصوب آذرماه 1358، مقرر داشته: در دعاوی راجع به رفع تجاوز و قلع و قمع ابنیه غیرمجاز در املاک مجاور اگر احراز شود مالک مجاور قصد تجاوز نداشته و در اثر اشتباه در محاسبه ابعاد یا پیاده کردن نقشه ثبتی و امثال آن تجاوز صورت گرفته و تجاوز جزیی است، قیمت اراضی مورد تجاوز که بر طبق نظر کارشناس معین شده تودیع میشود و دادگاه حکم به پرداخت قیمت اراضی و خسارات وارده و اصلاح شده مالکیت میدهد و در غیر اینصورت حکم به خلع ید و قلع و قمع بنای مستحدثه صادر میشود.
نظر اکثریت
در صورتیکه به نظر دادگاه محرز و مسلم گردد که خوانده قصد تجاوز به ملک مجاور را نداشته لیکن در اثر اشتباه در محاسبه این تجاوز واقع شده و میزان ضرر به مالک نیز جزیی باشد، در وهله نخست حکم به خلع ید صادر نمیشود بلکه با جلبنظر کارشناسان قیمت اراضی مورد تجاوز تعیین و برآورد گردیده و به خوانده ابلاغ میشود تا قیمت اراضی مذکور را تودیع کند. در صورت عدم پرداخت قیمت، حکم به خلع ید و قلع و قمع مستحدثات غیرمجاز داده میشود، این حکم فقط در مورد املاک مجاور به هم انجام میپذیرد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه تصرف غاصبانه است و اشتباه متصرف غصبی نمیتواند مانع از طرح دعوای خلع ید شود، دعوای خلع ید قابل استماع است.