صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در جرایم منافی عفت چنانچه پس از شکایت و تشکیل پرونده شاکی گذشت نماید؛ آیا دادگاه میتواند به تعقیب و تحقیق و صدور حکم اقدام نماید؟
نظر هیئت عالی
طبق ماده 102 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، اصل بر ممنوعیت تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت است مگر در موارد استثنایی مذکور در این ماده. یکی از این موارد، شکایت شاکی است که با وجود آن، تعقیب و تحقیق در جرم منافی عفت مجاز است. در چنین فرضی، بقای شکایت نیز شرط ادامه تعقیب و تحقیق است. عبارت «تحقیق فقط در محدوده شکایت ... انجام میشود.»، مذکور در ماده 102 قانون فوقالذکر مشعر بر همین معناست زیرا در چنین مواردی حیثیت فردی و خانوادگی شاکی باید مورد نظر باشد و افشای موارد ناشکافته نباید موجب هتک حیثیت خانوادگی شاکی و مفسده عمومی باشد. بنابراین در فرض سوال، با گذشت شاکی، ادامه تعقیب و تحقیق برای احراز و اثبات جرم جایز نیست و دادگاه باید با همان دلایل و قرائن موجود، رأی مقتضی صادر نماید.
نظر اکثریت
در فرض سوال با گذشت شاکی، دادگاه میتواند با احراز شرایط و ارکان جرم به تعقیب و تحقیق ادامه داده و حکم صادر کند. مردی که علیه همسرش شکایت رابطه نامشروع اقامه میکند و در اثنای پرونده به همسرش رضایت میدهد با توجه به اینکه این جرم در زمره جرایم قابل گذشت نیست و از سوی دیگر در صورت وجود دلایل و مدارک اثباتی جرم، موجبی برای توقف یا مختومه نمودن پرونده نیست و این جرم با سایر جرایم غیر قابل گذشت تفاوتی ندارد.
نظر اقلیت
در جرایم منافی عفت وجود شاکی خصوصی جزء ارکان اصلی جرم است و شاکی باید از ابتدا وجود داشته باشد و حضور وی در پرونده باید ادامه داشته باشد. به این دلیل که در جرم منافی عفت به صورت بدوی قاعده منع تحقیقات وجود دارد و هر وقت شاکی از پرونده کنارهگیری کرد قاعده منع تحقیقات مجدد حکمفرما میشود.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 102 قانون ایین دادرسی کیفری مصوب 1392