صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه شخصی از جهت اتهام آدمربایی به پنج سال حبس و دو سال اقامت اجباری محکوم شده باشد؛ اثر تبعی از چه زمانی آغاز میگردد؟ اتمام مجازات اصلی (بعد از 5 سال) یا اتمام مجازات اصلی و تکمیلی (بعد از 7 سال)؟
نظر هیئت عالی
رأی اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان تایباد استان خراسان رضوی مورد تأیید است، زیرا؛ ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مقرر نموده، پس از اجرای حکم مجازات تبعی اجرا خواهد شد و هیچ نص قانونی مبنی بر اینکه شروع محرومیت از حقوق اجتماعی موکول به اتمام مجازات تکمیلی باشد وجود ندارد، در حالی که مجازاتهای تکمیلی ماهیتی تکمیلی و غالباً اختیاری دارند و تفسیر مضیق ماده به نفع متهم ( قاعده تفسیر به نفع متهم ) ایجاب میکند که دامنه محرومیت تبعی از زمان اتمام مجازات اصلی تعیین شود تا از شمول و و طولانی شدن ناموجه آثار کیفری جلوگیری گردد؛ افزون بر این، با لحاظ سیاق قانونی و اصل سرعت در اجرای کیفرها، الزام یا تأخیر آغاز اثر تبعی را بدون نص صریح ناموجه است، لذا در سؤال مطروح اثر تبعی از تاریخ اتمام مجازات اصلی ( پس از پنج سال ) آغاز میشود و نه پس از پایان هم زمان مجازات تکمیلی.
نظر اکثریت
اولاً؛ ذیل ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ناظر بر مجازات اصلی است نه تکمیلی. ثانیاً؛ مجازات تکمیلی مجازاتی اختیاری است و منوط نمودن مجازات تبعی به اتمام مجازات تکمیلی نیازمند نص است، در حالیکه در این خصوص نص صریحی وجود ندارد. ثالثاً؛ تفسیر به نفع متهم اقتضاء این را دارد که اثر تبعی مجازات بعد از اتمام مجازات اصلی شروع شود چرا که موجب کاهش دامنه مدت محرومیت از حقوق اجتماعی میگردد. لذا اثر تبعی مجازات پس از اتمام مجازات اصلی و همزمان با مجازات تکمیلی شروع میشود.
نظر اقلیت
ذیل ماده 25 قانون مجازات اسلامی 92 میبایست با صدر ماده تفسیر شود و صدر ماده از اجرای حکم سخن گفته است (همچنین تبصره 3 این ماده)؛ اجرای حکم مندرج در دادنامه اعم از مجازات اصلی و تکمیلی است. لذا اثر تبعی مجازات پس از اتمام مجازات اصلی و تکمیلی شروع میشود.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392